Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürmek için kullanılan antikanser ilaçlarıyla yapılan bir tedavi yöntemidir. Mezotelyoma hastalarının çoğu, bu tedaviye başvurur. Sağlık ekibiniz, kemoterapi ilaçlarını, dozlarını ve tedavi programını kişisel ihtiyaçlarınıza göre planlar. Ayrıca, diğer tedavi seçenekleriyle birlikte uygulanabilir.
Kemoterapinin Kullanım Amaçları
Kemoterapi, mezotelyoma tedavisinde farklı amaçlarla kullanılabilir:
1. Adjuvan Kemoterapi (Ameliyat Sonrası)
Kemoterapi, ameliyat sonrası geride kalan kanser hücrelerini yok etmek ve kanserin tekrar etme riskini azaltmak amacıyla uygulanır.
2. Palyatif Kemoterapi (Ağrı ve Semptom Kontrolü)
İleri evre mezotelyoma hastalarında, kemoterapi ağrıyı hafifletmek ve semptomları kontrol altına almak için uygulanabilir.
3. Neoadjuvan Kemoterapi (Ameliyat Öncesi)
Ameliyat öncesi, kemoterapi mezotelyoma hücrelerinin sayısını azaltarak tümörlerin daha kolay çıkarılmasına yardımcı olabilir.
Kemoterapi Türleri
Kemoterapi, sistemik bir tedavi olabilir, yani ilaçlar kan dolaşımına girerek tüm vücutta kanser hücrelerini hedef alır. Ayrıca, bölgesel tedavi olarak da uygulanabilir, örneğin peritoneal mezotelyoma tedavisinde kemoterapi doğrudan karın boşluğuna verilebilir.
Plevral Mezotelyoma İçin Kemoterapi
Plevral mezotelyoma tedavisinde yaygın olarak kullanılan kemoterapi ilaç kombinasyonları şunlardır:
- Sisplatin ve Pemetreksed (Alimta)
- Sisplatin ve Raltitrexed (Tomudex)
- Pemetreksed ve Karboplatin (Paraplatin)
- Sisplatin ve Gemcitabine (Gemzar)
Plevral mezotelyoma tedavisinde kullanılan tek ilaçlar da mevcuttur:
- Pemetreksed
- Vinorelbin
Mezotelyoma daha önceki tedavilere yanıt vermezse veya tedaviden sonra tekrarlarsa, şu ilaçlar kullanılabilir:
- Pemetreksed (daha önce kullanılmadıysa)
- Vinorelbin
- Gemcitabin
Pemetreksed ile kemoterapiye başlamadan önce, sağlık ekibiniz size B12 vitamini ve folik asit takviyeleri verebilir. Bu takviyeler, ilacın bazı zararlı yan etkilerini azaltmaya yardımcı olabilir.
Peritoneal Mezotelyoma İçin Kemoterapi
Peritoneal mezotelyoma tedavisinde kemoterapi, bölgesel bir tedavi olarak uygulanır. Bu tedaviye intraperitoneal kemoterapi denir. İlaçlar, doğrudan karın boşluğuna enjekte edilir.
Hipertermik İntraperitoneal Kemoterapi (HIPEC)
Kemoterapi ilaçları ısıtılarak karın boşluğuna verilebilir. Bu tedavi yöntemi, kanserli dokuyu hedefleyerek etki sağlar. Karın boşluğundaki kanserli dokuyu temizlemek için önce cerrahi müdahale yapılır, ardından kemoterapi ilaçları karın bölgesine verilir.
Kullanılan Kemoterapi İlaçları
Peritoneal mezotelyoma tedavisinde en sık kullanılan kemoterapi ilaçları şunlardır:
- Sisplatin
- Mitomisin (Mutamisin)
- Doksorubisin (Adriamisin)
Sisplatin bazen mitomisin veya doksorubisin ile kombin edilebilir. Peritoneal mezotelyoma tedavisinde sistemik kemoterapi genellikle etkili olmadığı için nadiren kullanılır. Tedavi sonrası kanser tekrar ederse, tekrar intraperitoneal kemoterapi yapılabilir.
Kemoterapinin Yan Etkileri
Kemoterapi tedavisinin yan etkileri kişiden kişiye değişebilir. Bazı hastalar birçok yan etki yaşarken, diğerlerinde yan etkiler daha hafif olabilir. Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürürken sağlıklı hücrelere de zarar verebilir, bu da yan etkilere yol açar.
Yaygın Yan Etkiler
Kemoterapi ilaçlarının yan etkileri çoğunlukla ilacın türüne, dozuna, veriliş şekline ve genel sağlığınıza bağlıdır. İşte yaygın görülen yan etkiler:
- Düşük kan hücresi sayısı: Bu durum, enfeksiyonlara, kanamalarına veya yorgunluğa yol açabilir.
- Tükenmişlik (Yorgunluk): Kemoterapi sırasında yorgunluk yaygın bir şikayettir.
- Mide bulantısı ve kusma: Kemoterapi tedavisi, mide bulantısına ve kusmaya neden olabilir.
- İshal: Kemoterapi bazı hastalarda ishale yol açabilir.
- Sinir sistemi hasarı: Kemoterapi ilaçları sinir sistemine zarar verebilir, bu da uyuşma, karıncalanma gibi problemlere yol açabilir.
- Karın ağrısı: Özellikle peritoneal mezotelyoma tedavisinde kemoterapi, karın bölgesinde ağrıya neden olabilir.
- Ağız ve boğaz ağrısı: Kemoterapi, ağızda yaralara veya boğazda ağrıya yol açabilir.
- Cilt döküntüleri: Radyasyon tedavisi gibi bazı kemoterapi ilaçları ciltte döküntüye neden olabilir.
- İştahsızlık: Kemoterapi tedavisi, iştah kaybına yol açabilir.
Yan Etkilerin Yönetimi
Yan etkiler tedavi sırasında, hemen sonrasında veya birkaç gün veya hafta içinde ortaya çıkabilir. Bazen yan etkiler, kemoterapinin bitiminden aylar veya yıllar sonra gelişebilir. Çoğu yan etki, tedavi ile kontrol altına alınabilir ve zamanla geçebilir. Ancak bazı yan etkiler kalıcı olabilir.
Yan etkilerinizle ilgili sağlık ekibinizle açıkça iletişim kurmak çok önemlidir. Erken dönemde müdahale, yan etkilerin yönetilmesine yardımcı olabilir.
Sonuç
Mezotelyoma tedavisinde kemoterapi, kanser hücrelerinin yok edilmesinde önemli bir rol oynar. Tedavi sırasında, ilaçlar kanserin ilerlemesini durdurmak, ağrıyı hafifletmek ve yaşam kalitesini iyileştirmek için kullanılır. Ancak kemoterapi, potansiyel yan etkilerle birlikte gelir ve bu etkiler her bireyde farklılık gösterebilir. Yan etkilerle başa çıkmak ve tedaviye uyum sağlamak için sağlık ekibinizle birlikte çalışmak önemlidir.