Mezotelyoma, mezotelyum hücrelerinde başlayan ve kötü huylu (kanserli) tümörlerin geliştiği bir kanser türüdür. Bu tümörler, çevre dokulara yayılabilir ve metastaz yaparak vücudun diğer bölgelerine de ulaşabilir. Mezotelyoma, nadir görülen bir kanser türü olup, çoğunlukla akciğerleri, karın organlarını ve nadiren diğer organları etkiler.
Mezotelyum Nedir?
Mezotelyum, vücuttaki iç organları örten bir zar olarak görev yapar. Bu zar, iki katmandan oluşur. İç katman, organları sarar ve dış katman, iç katmanın etrafında bir kese oluşturur. Bu iki katman arasında az miktarda sıvı bulunur, böylece organlar kolayca hareket edebilir.
Mezotelyumun Yerleri ve Türleri
Mezotelyumun vücuttaki yerine bağlı olarak farklı türleri vardır:
- Plevra: Akciğerleri örten mezotelyumdur. Akciğerleri saran iç tabakaya viseral plevra denir. Akciğerleri çevreleyen dış tabakaya ise parietal plevra denir.
- Periton: Karın organlarını örten mezotelyumdur. İç tabakaya viseral periton denir. Karın ve pelvis duvarlarını örten dış tabakaya parietal periton denir.
Bu zarlar, organların birbirleriyle kolayca hareket etmelerini sağlayan bir yapı oluşturur.
Mezotelyoma Türleri
Mezotelyoma, genellikle plevra ve periton gibi vücudun zarlarını etkiler. Fakat, çok nadir durumlarda diğer bölgelerde de gelişebilir.
Plevral Mezotelyoma
Plevra, akciğerleri çevreleyen mezotelyum zarıdır. Plevral mezotelyoma, mezotelyomanın en yaygın türüdür ve tüm vakaların yaklaşık %70 ila %80’ini oluşturur. Bu tür, akciğerlerin plevra zarında başlar.
Peritoneal Mezotelyoma
Peritoneal mezotelyoma, mezotelyomanın bir diğer türüdür ve karın organlarını örten periton zarında başlar. Bu tür, tüm mezotelyoma vakalarının yaklaşık %25’ini oluşturur. Peritoneal mezotelyoma, plevral mezotelyomaya göre daha az yaygındır ancak ciddi bir sağlık sorunu oluşturur.
Perikardiyal Mezotelyoma
Perikardiyal mezotelyoma, kalbi çevreleyen perikard zarında başlar. Bu tür, çok nadir görülen bir mezotelyoma türüdür ve kalbi etkileyen kanserler arasında daha az görülür.
Tunica Vaginalis Testis Mezotelyoma
Tunica vaginalis testis mezotelyoma, testisin dış astarında başlayan ve nadiren görülen bir mezotelyoma türüdür. Bu tür, genellikle testis kanseri ile karıştırılabilir ancak farklı bir etiyolojisi vardır.
Mezotelyomanın Nedenleri
Mezotelyomanın en bilinen nedeni, asbest maruziyetidir. Asbest lifleri, mezotelyum hücrelerine zarar verebilir ve zamanla kanser gelişimine yol açabilir. Asbestle uzun süreli temas, mezotelyomanın başlıca risk faktörüdür. Asbest maruziyeti, genellikle iş yerlerinde, inşaat sektöründe veya gemi yapımında çalışan kişilerde görülür.
Mezotelyomanın Belirtileri
Mezotelyomanın belirtileri, kanserin başladığı bölgeye bağlı olarak değişir. Plevral mezotelyomanın belirtileri şunları içerebilir:
- Göğüs ağrısı
- Nefes darlığı
- İştah kaybı
- Hızlı kilo kaybı
- Öksürük
Peritoneal mezotelyoma belirtileri ise şunları içerebilir:
- Karın ağrısı
- Şişkinlik
- İştah kaybı
- Mide bulantısı
Mezotelyoma Tanısı
Mezotelyomanın teşhisi, genellikle birkaç testin kombinasyonu ile konur:
- Fiziksel muayene: Doktor, şişlik, ağrı veya diğer belirti ve bulguları arar.
- Görüntüleme testleri: Röntgen, BT taramaları (CT scan) ve MRI, tümörün yerini belirlemek için kullanılır.
- Biyopsi: Mezotelyomadan şüphelenilen bölgelerden doku örneği alınarak, mikroskop altında incelenir. Bu, kanserin türünü kesin olarak belirlemek için gereklidir.
Mezotelyoma Tedavi Yöntemleri
Mezotelyoma tedavisi, kanserin evresine, türüne ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişir. Tedavi seçenekleri şunları içerebilir:
Ameliyat
Mezotelyoma cerrahi olarak tedavi edilebilir, ancak bu, kanserin evresine ve yayılma durumuna bağlıdır. Ameliyat, kanserli dokunun çıkarılmasına yönelik olabilir. Ancak, çoğu vakada kanser çok geç evrede teşhis edilir ve cerrahi tedavi sınırlı olabilir.
Radyasyon Tedavisi
Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini yok etmek için yüksek enerjili ışınlar kullanır. Radyasyon tedavisi, kanserin semptomlarını hafifletmek veya ameliyat sonrası geri dönüş riskini azaltmak için kullanılabilir.
Kemoterapi
Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürmek için kullanılan ilaçlarla tedavi yöntemidir. Mezotelyomanın ileri evrelerinde, kemoterapi kanserin yayılmasını yavaşlatmaya veya semptomları hafifletmeye yardımcı olabilir.
İmmünoterapi
İmmünoterapiler, vücudun bağışıklık sistemini güçlendirerek kanser hücreleriyle savaşmasına yardımcı olan tedavi yöntemleridir. Mezotelyomada, immünoterapiler genellikle ileri evrelerde uygulanır.
Sonuç
Mezotelyoma, nadir görülen ancak agresif bir kanser türüdür. Asbest maruziyeti en önemli risk faktörü olmakla birlikte, bu hastalığın tedavisi mümkündür. Erken tanı ve uygun tedavi, hastaların yaşam kalitesini artırabilir ve hayatta kalma şansını yükseltebilir.