Testis kanseri, belirli davranışlar, maddeler veya koşullar nedeniyle gelişme riskini artıran bir hastalıktır. Ancak testis kanseri bazı kişilerde hiç bir risk faktörü olmadan da gelişebilir. Testis kanseri genellikle 15 ila 35 yaş arasındaki erkeklerde en yaygın olarak görülür. Bu yazıda testis kanseri riskini artıran ve azaltan faktörleri inceleyeceğiz.
Testis Kanseri Kimlerde Daha Yaygındır?
Testis kanseri, özellikle 20 ila 35 yaş arasındaki erkeklerde daha sık teşhis edilmektedir. Ayrıca, testis kanseri beyaz erkeklerde, Afrika kökenli veya Karayip kökenli erkeklere ve Asyalı kökenli erkeklere kıyasla daha yaygındır.
Germ Hücreli Neoplazi In Situ (GCNIS)
GCNIS, testiste gelişebilen prekanseröz bir durumdur. Bu durum kanser değildir, ancak tedavi edilmezse testis kanserine dönüşebilir. GCNIS’in bazı risk faktörleri testis kanseri riskini artırabilir.
Testis Kanseri Riskini Artıran Faktörler
Aşağıdaki durumlar, testis kanseri riskinizi artırabilir.
İnmemiş Testis
Çocukken inmemiş testis (kriptorşidizm) durumuna sahipseniz, testis kanserine yakalanma riskiniz daha yüksektir. Testisler normalde rahimde karında gelişir ve doğumdan önce skrotuma iner. Ancak bazen bir veya her iki testis doğumdan önce skrotuma inmez. Bu durum, testis kanseri riskini artırabilir. İnmemiş testisler, cerrahi müdahale ile skrotuma yerleştirilebilir (orşiopeksi). Ergenlikten önce yapılan bu işlem, testis kanseri riskini azaltabilir, ancak bunun hakkında daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.
Testis Kanseri Aile Öyküsü
Eğer ailenizde testis kanseri öyküsü varsa, testis kanseri geliştirme riski daha yüksektir. Özellikle ebeveyn veya kardeş gibi birinci derece akrabaların bu hastalığa yakalanması, riski artıran bir faktördür. Araştırmacılar, testis kanseri öyküsü bulunan ailelerde hangi genetik faktörlerin rol oynayabileceğini incelemektedir.
Testis Kanseri Kişisel Geçmişi
Eğer bir testisinizde daha önce testis kanseri gelişmişse, diğer testisinizde de kanser geliştirme riski artar. Bu, bir testisteki kanserin, diğer testiste de kanser gelişmesine zemin hazırlayabileceğini göstermektedir.
Testis Kanseri İle Olası İlişkili Diğer Faktörler
Aşağıdaki durumlar, testis kanseri ile ilişkilendirilen ancak kesin bir bağlantı kurulamayan faktörlerdir. Bu faktörlerin testis kanseri riskini artırıp artırmadığını belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Olası Risk Faktörleri
- Uzun yetişkin boyu
- Testislerde kalsiyum birikmesi (testis mikrolitiyazisi)
- İtfaiyeci olarak çalışmak
- HIV enfeksiyonu
- Doğurganlık sorunları
- Esrar kullanımı
- Pestisitlere maruz kalma (örneğin DDT, DMF, PFOA)
- Doğumda diyetilstilbestrol (DES) östrojenine maruz kalma
- Geç ergenlik dönemi
Testis Kanseri ile Bağlantısı Olmayan Faktörler
Bazı durumların testis kanseri ile bağlantısı olmadığı düşünülmektedir. Bunlar arasında:
- Vazektomi
- Testis yaralanması
- Diyet
Bu faktörlerin testis kanseri gelişme riskiyle ilişkisi hakkında kesin bir kanıt bulunmamaktadır.
Sonuç
Testis kanseri, belirli risk faktörlerinin etkisiyle gelişebilen bir hastalıktır. İnmemiş testis, aile öyküsü ve kişisel geçmiş gibi faktörler bu riskleri artırabilir. Ancak bazı durumların testis kanseri ile doğrudan ilişkisi henüz kesin olarak kanıtlanmamıştır. Testis kanseri riskinizi anlamak için düzenli sağlık kontrolleri ve uzman görüşü almak önemlidir.