Testis kanseri tedavisinde genellikle cerrahi müdahale gereklidir. Ameliyat türü, kanserin evresine ve tedaviye verdiği yanıta göre değişiklik gösterir. Ayrıca, ameliyat planlanırken tümör belirteç seviyeleri ve hasta için önemli olabilecek diğer faktörler, özellikle çocuk sahibi olma isteği de göz önünde bulundurulur.
Ameliyatın yapılma nedenleri farklılık gösterebilir. Testis kanseri ameliyatı aşağıdaki amaçlarla gerçekleştirilebilir:
- Testis kanserini teşhis etmek ve evrelemesine yardımcı olmak
- Kanserli tümörü tamamen çıkarmak
- Vücudun diğer bölgelerine yayılmış tümörleri çıkarmak
- Kemoterapi sonrası kalan kanser hücrelerini çıkarmak (kalıcı hastalık)
Testis Kanseri Ameliyatı Türleri
Testis kanserini tedavi etmek için farklı cerrahi yöntemler uygulanabilir. Aşağıda testis kanseri tedavisinde en sık kullanılan cerrahi türleri bulabilirsiniz.
Radikal İnguinal Orşiektomi
Radikal inguinal orşiektomi (veya orşiektomi), testis kanserinin tedavisinde ilk tercih edilen cerrahi müdahaledir ve genellikle kanser tanısı konulurken yapılır. Bu ameliyat nadiren kemoterapi öncesi bir işlem olarak uygulanabilir.
Genel anestezi altında veya spinal (epidural) anesteziyle yapılan bu cerrahi müdahalede, cerrah kasık bölgesinde küçük bir kesi yapar. Bu kesiden, testis ve spermatik kordon skrotumdan çıkarılır. Testis skrotumdan çıkarılmadan yapılan bu işlem, kanser hücrelerinin lenf damarlarına yayılma riskini azaltır. Eğer her iki testiste de kanser olduğu düşünülüyorsa, her iki testis de çıkarılabilir. Bu işleme bilateral orşiektomi denir. Ameliyat yaklaşık 30 dakika sürer ve genellikle aynı gün taburcu olabilirsiniz.
Ameliyat sonrası skrotuma bir testis protezi (yapay testis) yerleştirilebilir. Bu protez, estetik açıdan skrotumun görünümünü iyileştirir. Testis protezi, normal bir testis gibi hissettirir ve aynı ağırlığa sahiptir, ancak işlevsel bir rolü yoktur. Bazı erkekler bu protezi talep ederken, bazıları ise tercih etmeyebilir.
Retroperitoneal Lenf Nodu Diseksiyonu (RPLND)
Retroperitoneal lenf nodu diseksiyonu (RPLND), evre 1 ve 2 nonseminomlarda ya da kemoterapiye yanıt vermeyen testis kanseri vakalarında uygulanabilir.
Bu işlemde, genel anestezi altında cerrah karın bölgesinde büyük bir kesi yapar. Ameliyat sırasında, karın arkasındaki lenf düğümleri çıkarılır. Eğer lenf düğümleri kanserin bulunduğu bölgeden alınırsa buna ipsilateral RPLND denir. Eğer her iki taraftan da lenf düğümleri çıkarılırsa buna bilateral RPLND denir. Bu işlem birkaç saat sürebilir.
RPLND, orşiektomi ile aynı anda yapılabileceği gibi, ayrı bir işlem olarak da gerçekleştirilebilir.
Kemoterapi Sonrası ve Kurtarma Cerrahisi
Bazı durumlarda, testis kanseri orşiektomiden sonra verilen kemoterapi tedavisine tam yanıt vermez. Bu durumda, kalan kanser hücreleri için ek cerrahi müdahale gerekebilir. Bu tür cerrahi müdahalelere “postkemoterapi cerrahisi” denir ve genellikle rezidüel hastalık durumunda uygulanır.
Kanda tümör belirteçlerinin yüksek seviyelerde olması, kanserin varlığını gösteriyor olabilir. Bu durumda, cerrahlar kurtarma cerrahisi uygulayarak kalan kanser hücrelerini çıkarabilir.
Metastazlar İçin Cerrahi Müdahale
Eğer testis kanseri, akciğerler veya diğer vücut bölgelerine (mediasten, beyin, karaciğer, boyun) yayılmışsa, cerrahi müdahale ile bu metastatik kanser hücreleri çıkarılabilir.
Ameliyatın Yan Etkileri
Testis kanseri tedavisi sırasında her cerrahi müdahale, yan etkilere neden olabilir. Ancak herkesin deneyimi farklıdır ve bazı erkeklerde daha fazla yan etki görülürken, bazılarında ise çok daha hafif yan etkiler yaşanabilir. Cerrahınız ameliyattan önce, olası yan etkileri sizinle detaylı olarak tartışacaktır.
Yan etkiler ameliyat sırasında, hemen sonrasında ya da birkaç gün veya hafta sonra ortaya çıkabilir. Bazen bu etkiler, ameliyattan aylar veya yıllar sonra da görülebilir. Çoğu yan etki kendiliğinden geçer veya tedavi ile yönetilebilir. Ancak bazı yan etkiler uzun süre devam edebilir veya kalıcı hale gelebilir.
Testis Kanseri Ameliyatının Yaygın Yan Etkileri
Testis kanseri ameliyatlarının yaygın yan etkileri şunlar olabilir:
- Ağrı: Ameliyat sonrası ağrı, genellikle normaldir ve ilaçlarla kontrol altına alınabilir.
- Mide Bulantısı ve Kusma: Anestezi ve cerrahiden kaynaklanan geçici mide bulantıları ve kusmalar yaşanabilir.
- Kanama: Cerrahi müdahale sırasında kanama olabilir, ancak genellikle kontrol altına alınır.
- Enfeksiyon: Her cerrahi müdahalede olduğu gibi, enfeksiyon riski vardır.
- Vücut İmajında Değişiklikler: Testis kaybı, bazı erkeklerde vücut imajında değişikliklere yol açabilir.
- Cinsel Sorunlar: Erkeklerde erektil disfonksiyon (iktidarsızlık) veya retrograd ejakülasyon gibi cinsel sağlık sorunları gelişebilir.
- Doğurganlık Sorunları: Testis kanseri tedavisi ve ameliyatı, doğurganlık üzerinde kalıcı etkilere neden olabilir.
Bu yan etkilerden herhangi biriyle karşılaşırsanız, hemen sağlık ekibinizle iletişime geçmeniz önemlidir. Erken müdahale, bu yan etkilerle başa çıkma konusunda daha etkili çözümler sunabilir.