Adrenokortikal karsinom (ACC) tedavi seçenekleri, kanserin ameliyatla tamamen çıkarılıp çıkarılamayacağına bağlı olarak belirlenir. Tedavi planı, sağlık ekibi tarafından hastanın ihtiyaçlarına göre oluşturulur.
Çıkarılabilir ve Çıkarılamaz ACC
- Çıkarılabilir ACC: Genellikle evre 1, evre 2 veya evre 3’te teşhis edilen tümörlerdir.
- Çıkarılamaz ACC: Uzak organlara yayılmış olan evre 4 tümörleri kapsar ve metastatik ACC olarak adlandırılır.
ACC Tedavi Seçenekleri
Ameliyat
Ameliyat, kanserli dokunun vücuttan çıkarılması amacıyla uygulanır ve çıkarılabilir ACC için ana tedavi yöntemidir. Çıkarılamayan veya tekrarlayan ACC durumlarında da cerrahi müdahale düşünülebilir.
Adrenalektomi
Adrenal bezin çıkarılması için yapılan bir ameliyattır. Kanser sadece adrenal bezdeyse uygulanır. Kanser diğer organlara yayılmışsa ve tamamen çıkarılabiliyorsa, metastaz ameliyatı ile etkilenen organlardaki kanserli dokular da çıkarılabilir.
Blok Rezeksiyon
Tümör ve çevresindeki dokuların tek parça halinde çıkarılması işlemidir. ACC’nin yakındaki dokulara yayılması durumunda tercih edilir.
Debulking
Çıkarılamayan veya tekrarlayan ACC için uygulanan ve kanserin mümkün olduğunca fazla kısmını çıkaran bir ameliyat türüdür. Yüksek hormon seviyelerinin ve tümör büyümesinin yol açtığı semptomları hafifletmeye yardımcı olur.
Ameliyatın Yan Etkileri
- Ağrı
- Normalden daha az idrar üretimi
- Kan basıncındaki değişiklikler
- Düşük kan şekeri seviyeleri
Destekleyici Tedavi İlaçları
ACC tedavisinde çeşitli destekleyici ilaçlar semptomları kontrol altına almak için kullanılabilir.
Yüksek Adrenal Bez Hormonlarına Karşı Kullanılan İlaçlar
- Mitotan (Lysodren): Hap formunda alınan bir kemoterapi ilacı
- Ketokonazol: Kortizol üretimini azaltan bir ilaç
- Spironolakton (Aldakton): Aldosteronun etkilerini engelleyen bir ilaç
Hormon Replasman Tedavisi (HRT)
Ameliyat sonrası düşük adrenal hormon seviyelerini yerine koymak için kullanılır. Her iki adrenal bez çıkarıldıysa ömür boyu HRT gerekebilir.
Kemik Kaybını Önlemeye Yardımcı İlaçlar
- Kanserin kemiklere yayılması durumunda bifosfonatlar reçete edilebilir.
Destekleyici Tedavi İlaçlarının Yan Etkileri
- Kullanılan ilaca ve dozuna bağlı olarak değişir.
- Olası yan etkiler sağlık ekibiyle paylaşılmalıdır.
Kemoterapi
Kemoterapi, kanser hücrelerini yok etmek için ilaçlar kullanarak sistemik bir tedavi uygular.
- Çıkarılamayan ACC için ana tedavi yöntemlerinden biridir.
- Büyük tümörlerin küçültülmesi, ameliyat sonrası kanserin geri gelme riskinin azaltılması veya tekrarlayan ACC tedavisi için uygulanabilir.
ACC Tedavisinde Kullanılan Kemoterapi İlaçları
- Mitotan: En yaygın kullanılan kemoterapi ilacı
- Sisplatin, doksorubisin ve etoposid: Mitotan ile kombine edilebilir.
Kemoterapinin Yan Etkileri
- Adrenal bez hormonlarının düşük seviyeleri
- Düşük kan hücresi sayısı
- Mide bulantısı ve kusma
- İshal
- İştahsızlık
- Cilt problemleri
- Kan basıncındaki değişiklikler
Radyasyon Tedavisi
Kanser hücrelerini yok etmek için yüksek enerjili ışınlar kullanılır. ACC tedavisinde nadiren kullanılsa da bazı durumlarda önerilebilir:
- Ameliyat sonrası kanserin geri gelme riskini azaltmak için
- Metastatik ACC’de kemik veya beyin gibi organlara yayılımı kontrol altına almak için
Radyasyon Tedavisinin Yan Etkileri
- Tükenmişlik hissi
- Bulantı
- İştahsızlık
- İshal
- Cilt problemleri
Diğer Tedavi Yöntemleri
Metastatik ve tekrarlayan ACC için aşağıdaki ek tedavi yöntemleri uygulanabilir:
- Radyofrekans Ablasyonu (RFA)
- Transarteriyel Kemoembolizasyon (TACE)
- Kriyocerrahi
Bu tedavilerin yan etkileri hastanın genel durumuna ve tedavi yöntemine bağlıdır.
Klinik Deneyler
ACC hastaları için yeni tedavi yöntemlerinin araştırıldığı klinik çalışmalar bulunmaktadır. Doktorunuza danışarak uygun bir klinik deneye katılma ihtimalinizi değerlendirebilirsiniz.
Kanser Tedavisi Alamayan veya İstemeyen Hastalar İçin Bakım Seçenekleri
Bazı hastalar için kanser tedavisi uygulanamayabilir veya tercih edilmeyebilir. Bu durumda, semptomları yönetmeye yönelik palyatif bakım seçenekleri değerlendirilebilir. Sağlık ekibiniz, ileri kanser bakım planınızı oluşturmanıza yardımcı olabilir.