Multipl miyelom hastalarında, bazı durumlarda kök hücre nakli yapılamaz. Bu duruma nakil için uygun olmayan multipl miyelom denir. Kök hücre nakli yapılamıyorsa, tedavi süreci farklı bir yol izler ve tedavi hedefleri semptomların en aza indirilmesi ve hastalığın ilerlemesinin kontrol altına alınmasıdır. Bu yazıda, nakil için uygun olmayan multipl miyelom tedavi seçeneklerine odaklanılacaktır.
Nakil İçin Uygun Olmayan Multipl Miyelom Nedir?
Multipl miyelomda kök hücre nakli yapılıp yapılmayacağına sağlık ekibiniz karar verir. Kök hücre nakli yapılamıyorsa, bu durum nakil için uygun olmayan multipl miyelom olarak kabul edilir. Genellikle 70 yaşın üzerinde olmak veya eşlik eden sağlık sorunları (diğer hastalıklar) olan kişilerde nakil yapılması mümkün olmayabilir.
Nakil için uygun olmayan multipl miyelom tedavisinde amaç, semptomları azaltmak ve hastalığın ilerlemesini kontrol etmek için tedaviye en iyi yanıtı almak, ancak tedavi sürecinde en az yan etkiyi gözlemlemektir. Tedavi sürecinde kişisel hedefler de önemli bir rol oynar.
Nakil İçin Uygun Olmayan Multipl Miyelom Tedavi Aşamaları
Nakil yapılamayan multipl miyelomda tedavi iki ana aşamadan oluşur: İndüksiyon tedavisi ve Bakım tedavisi.
İndüksiyon Tedavisi
İndüksiyon tedavisi, multipl miyelom tedavisinin ilk aşamasıdır. Bu aşamanın amacı, kemik iliğindeki miyelom hücrelerinin sayısını azaltmak ve miyelom hücreleri tarafından üretilen M-proteinlerinin seviyelerini düşürmektir. İndüksiyon tedavisi genellikle birkaç ay sürebilir ve hedefli tedavi, kemoterapi veya kortikosteroidler gibi ilaçları içerebilir.
Nakil için uygun olmayan multipl miyelomda kullanılan bazı indüksiyon tedavisi ilaç kombinasyonları şunlardır:
- DRd – daratumumab (Darzalex), lenalidomid (Revlimid) ve düşük doz deksametazon
- RVD – lenalidomid, bortezomib (Velcade) ve deksametazon
- Dara-CyBorD – daratumumab, siklofosfamid, bortezomib ve deksametazon
- CyBorD – siklofosfamid, bortezomib ve deksametazon
- Rd – lenalidomid ve düşük doz deksametazon
- VD – bortezomib ve deksametazon
- IRd – ixazomib (Ninlaro), lenalidomid ve düşük doz deksametazon
Bu ilaçlar her bölge ve sağlık planında her zaman temin edilemeyebilir. İndüksiyon tedavisi, hastalık ilerlemeden önce ya da tedavi yan etkileri yönetilemezse durdurulabilir. Ayrıca, tedavi belirli bir süre (genellikle 2-3 yıl) devam edebilir ve sonra sonlandırılabilir.
Bakım Tedavisi
İndüksiyon tedavisinin ardından, bakım tedavisi uygulanır. Bakım tedavisi, multipl miyelomun remisyon aşamasında kalmasına yardımcı olmak için uzun süre boyunca düşük dozda verilen tedavilerdir. Bu tedavi, hastalığın nüksetmesini engellemeye ve hastanın genel sağlığını korumaya yardımcı olur. Nakil için uygun olmayan multipl miyelom tedavisinde bakım tedavisi genellikle şu ilaçlarla yapılır:
- Lenalidomid (Revlimid)
- Lenalidomid ve bortezomib (Velcade) kombinasyonu
- İksazomib (Ninlaro)
Eğer indüksiyon tedavisi için DRd rejimi uygulanıyorsa, bu durumda idame tedavisi gerekmez.
Destekleyici Terapi
Destekleyici tedavi, multipl miyelom ile ilişkili sağlık sorunlarını ve komplikasyonları önlemek veya tedavi etmek amacıyla kullanılır. Nakil için uygun olmayan multipl miyelomda, tedavi sırasında aşağıdaki destekleyici tedavi ilaçları kullanılabilir:
Kemik Kaybını Yavaşlatan İlaçlar
Kemik kaybını yavaşlatmak ve kemik sağlığını korumak için zoledronik asit (Aclasta, Zometa), pamidronat veya denosumab (Prolia, Xgeva) gibi ilaçlar kullanılabilir. Bu ilaçlar, kemik kaybını engellemeye yardımcı olur.
Kan Pıhtılarını Önleyen İlaçlar
Lenalidomid, kan pıhtılaşma riskini artırabilir. Tedavi sırasında kan pıhtılarının önlenmesi için asetilsalisilik asit (Aspirin), heparin veya varfarin gibi ilaçlar verilebilir.
Enfeksiyonları Önleyen İlaçlar
Multipl miyelom tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar, enfeksiyon riskini artırabilir. Enfeksiyon riskini azaltmak için genellikle antibiyotikler verilebilir.
Sonuç
Nakil için uygun olmayan multipl miyelomda tedavi, hastanın genel sağlık durumu ve tedaviye vereceği yanıt doğrultusunda şekillenir. İndüksiyon tedavisi, hastalığın başlangıcında kemik iliğindeki miyelom hücrelerinin sayısını azaltmak için kullanılır. Bakım tedavisi ise hastalığın remisyon halinde kalmasını sağlamak amacıyla uzun süreli, düşük doz tedavilerle yapılır. Tedavi sürecinde destekleyici terapi de önemli bir yer tutar ve hastanın yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olur. Sağlık ekibiniz, en uygun tedavi planını oluşturmak için sizinle iş birliği içinde çalışacaktır.