Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini yok etmek amacıyla yüksek enerjili ışınlar veya parçacıklar kullanarak tedavi sağlayan bir yöntemdir. Nöroblastoma tedavisinde de kullanılan bu tedavi, çocuğunuzun sağlık ekibi tarafından kişisel ihtiyaçlar doğrultusunda planlanır. Radyasyon tedavisi, çeşitli amaçlarla ve farklı tedavi seçenekleriyle uygulanabilir.
Radyasyon Tedavisinin Kullanım Amaçları
Radyasyon tedavisi, nöroblastoma tedavisinde farklı nedenlerle uygulanabilir. Çocuğunuza radyasyon tedavisi şu amaçlarla yapılabilir:
- Yüksek riskli veya tekrarlayan nöroblastomayı tedavi etmek
- Ameliyat veya kemoterapi sonrasında geriye kalan kanser hücrelerini yok ederek kanserin tekrarlama riskini azaltmak (adjuvan tedavi olarak bilinir)
- Nefes almayı zorlaştıran veya omurilik sıkışmasına neden olan büyük tümörleri tedavi etmek
- Göz yuvasındaki tümör nedeniyle görme kaybını tersine çevirmeye çalışmak
- İleri aşamadaki nöroblastomun ağrılarını hafifletmek ve semptomlarını kontrol altına almak (palyatif tedavi olarak adlandırılır)
Nöroblastoma İçin Kullanılan Radyasyon Tedavisi Türleri
Nöroblastoma tedavisinde genellikle iki tür radyasyon tedavisi kullanılır: harici radyasyon tedavisi ve radyoizotop tedavisi.
Harici Radyasyon Tedavisi
Harici radyasyon tedavisi, nöroblastoma tedavisinde en sık kullanılan yöntemdir. Bu tedavi türünde, bir makine yardımıyla radyasyon, cilt yoluyla tümöre ve çevresindeki sağlıklı dokulara yönlendirilir. Bu tedavi genellikle tümörlerin boyutunu küçültmek veya kalan kanser hücrelerini yok etmek için kullanılır.
Radyoizotop Tedavisi
Radyoizotop tedavisi, dahili radyasyon tedavisi olarak bilinir ve vücuda radyoaktif maddeler yerleştirilerek uygulanır. Bu tedavi, harici radyasyon tedavisine göre daha yüksek dozlarda radyasyon verilmesini sağlar. Radyoizotop tedavisi, kan yoluyla vücudun her yerine ulaşarak tümöre yönelik sistemik bir etki gösterir. Bu tedavi, özellikle yüksek riskli nöroblastoma veya tekrarlayan nöroblastoma vakalarında klinik denemeler kapsamında kullanılır.
Radyoizotop tedavisinde kullanılan maddelerden biri, radyoaktif metaiyodobenzilguanidin (MIBG) adı verilen bir bileşiktir. MIBG, nöroblastoma hücrelerinde bulunan reseptörlere bağlanarak doğrudan kanser hücrelerine radyasyon gönderir. Bu tedavi, yalnızca belirli klinik merkezlerde ve çoğunlukla klinik denemeler kapsamında uygulanmaktadır. Tedavi sonrasında kemik iliğinin iyileşmesine yardımcı olmak amacıyla kök hücre nakli gerekebilir.
Radyasyon Tedavisinin Yan Etkileri
Radyasyon tedavisinin her çocuğun vücudunda farklı etkiler yaratabileceğini unutmamak önemlidir. Bazı çocuklar bu tedaviye iyi yanıt verirken, bazıları daha fazla yan etki yaşayabilir. Radyasyon tedavisinin yan etkileri tedavi sırasında, hemen sonrasında veya tedaviden haftalar sonra gelişebilir.
Harici Radyasyon Tedavisinin Yan Etkileri
Harici radyasyon tedavisinin yan etkileri genellikle tedavi edilen bölgeye bağlı olarak değişir. Yan etkiler şunlar olabilir:
- Kemik iliği baskılanması
- Yorgunluk (tükenmişlik)
- Cilt problemleri
- Mide bulantısı ve kusma
- İshal
- Ağız ve boğaz ağrısı
- Yutma güçlüğü
- Radyasyon enteriti (bağırsak sorunları)
Bu yan etkiler genellikle tedavi edilen alana ve verilen radyasyon dozuna bağlı olarak değişir. Sağlık ekibi, sağlıklı hücreleri mümkün olduğunca korumaya çalışır ancak yine de yan etkiler ortaya çıkabilir.
Radyoizotop Tedavisinin Yan Etkileri
Radyoizotop tedavisinin yan etkileri genellikle hafif seyreder. Ancak bazen mide bulantısı, kusma ve yorgunluk gibi semptomlar görülebilir. Çoğu çocuk bu tedaviden sonra ciddi yan etkiler yaşamaz.
Geç Yan Etkiler
Radyasyon tedavisinin geç yan etkileri, tedavi sonrasında aylar veya yıllar sonra ortaya çıkabilir. Bu tür etkiler, tedavi edilen bölgeye bağlı olarak gelişebilir. Nöroblastoma tedavisinden sonra meydana gelebilecek geç yan etkiler hakkında daha fazla bilgi edinmek, tedavi sürecinde faydalı olabilir.
Sonuç
Radyasyon tedavisi, nöroblastoma tedavisinde önemli bir rol oynar. Bu tedavi, kanser hücrelerini yok etmeyi ve geri kalan hücrelerin büyümesini engellemeyi amaçlar. Ancak her tedavi yönteminde olduğu gibi, yan etkiler görülebilir. Çocuğunuzun tedavi sürecinde herhangi bir yan etki yaşaması durumunda, sağlık ekibine başvurmak önemlidir. Erken müdahale, yan etkilerin yönetilmesini ve tedavi sürecinin daha rahat geçmesini sağlayabilir.