Nöroendokrin Tümörlerde İlaç Tedavisinin Amaçları
İlaç tedavisi, nöroendokrin tümörlerin (NET’ler) tedavisi ve yönetimi için sıkça kullanılır. Bu tedaviler aşağıdaki amaçlarla uygulanabilir:
- Hormon üreten fonksiyonel tümörlerin yol açtığı semptomları kontrol altına almak
- Kanserin büyümesini yavaşlatmak ve kontrol altında tutmak
- Nöroendokrin kanser hücrelerini yok etmek
- Semptomları hafifletmek veya kontrol altına almak (palyatif tedavi)
Sağlık ekibiniz, ilaçların türünü, dozunu ve tedavi planını kişisel sağlık durumunuza göre belirler. Tedavide birden fazla ilaç veya tedavi yöntemi kombine şekilde uygulanabilir.
Somatostatin Analogları
Somatostatin Analoglarının Kullanım Alanları
Somatostatin analogları, NET’lerin ürettiği hormonların seviyesini düşürerek semptomları kontrol eder. En çok karsinoid sendromu semptomlarını hafifletmek amacıyla kullanılır. Asemptomatik durumlarda bile kalp sorunlarını önlemek veya yönetmek için 5-HIAA seviyeleri yükseldiğinde tercih edilir.
Bu ilaçlar ayrıca cerrahi yapılamayan ileri veya metastatik NET’lerde tümör büyümesini yavaşlatmak için de kullanılır.
En Sık Kullanılan Somatostatin Analogları
- Oktreotid (Sandostatin): Hızlı etkili (IR) veya uzun etkili (LAR) formları bulunur.
- Lanreotid (Somatuline Autogel): Uzun etkili bir formdur, oktreotid LAR gibi çalışır.
Bu ilaçlar kas içine veya deri altına enjeksiyon yoluyla uygulanır. Genellikle ayda bir uygulanır ve etkili olduğu sürece tedaviye devam edilir.
Oktreotid IR Kullanım Alanları
Hızlı etkili oktreotid, genellikle tedaviye başlandığında kısa süreli olarak uygulanır. Ayrıca karsinoid krizi önlemek amacıyla ameliyat öncesi kullanılabilir.
Kemoterapi
Kemoterapinin Rolü
Kemoterapi, kanser hücrelerini yok eden sistemik veya bölgesel tedavilerden biridir. Genellikle diğer tedavilerin işe yaramadığı durumlarda ya da zayıf diferansiye nöroendokrin karsinomların tedavisinde kullanılır.
Kullanılan Kemoterapi İlaçları
Aşağıdaki ilaçlar tek başına veya kombinasyon halinde kullanılabilir:
- Kapesitabin (Xeloda)
- Temozolomid (Temodal)
- Streptozotosin (Zanosar)
- 5-florourasil (Adrucil, 5-FU)
- Sisplatin
- Karboplatin (Paraplatin)
- Etoposid (Vepesid)
- Doksorubisin (Adriamisin)
Bölgesel Kemoterapi: Kemoembolizasyon
Kemoterapi, doğrudan karaciğerdeki metastatik tümörlere yönlendirilerek daha etkili hale getirilebilir.
Hedefli Terapi
Hedefli Terapi Nedir?
Hedefli terapi, kanser hücrelerindeki özel molekülleri hedef alarak tümör büyümesini durduran ilaç tedavisidir. Normal hücrelere verilen zararı en aza indirir.
Kullanım Alanları
Cerrahi uygulanamayan ve ilerlemiş iyi diferansiye pankreatik NET’lerde (pNET) kullanılır.
Hedefli Tedavi İlaçları
Sunitinib (Sutent)
- Tirozin kinaz inhibitörü olarak görev yapar
- Tümörün yeni damarlar oluşturmasını engeller (anti-anjiyogenez etkisi vardır)
- Ağızdan günlük olarak alınır
Everolimus (Afinitor)
- mTOR inhibitörüdür
- Hücre büyümesini kontrol eden mTOR proteinini hedef alır
- Günlük oral tablet olarak verilir
Destekleyici İlaçlar
Destekleyici tedaviler, NET’lerin neden olduğu belirtileri kontrol etmeye veya önlemeye yardımcı olur.
Kullanılan Destekleyici İlaçlar
- Proton pompası inhibitörleri: Mide asidini azaltır
- Loperamid (Immodium): İshali kontrol eder
- Oktreotid: Karsinoid kalp hastalığını yönetir
- Alfa ve beta blokerler: Kan basıncını ve kalp hızını düzenler
- Telotristat etil (Xermelo): Somatostatin analoglarıyla kontrol edilemeyen ishalde kullanılır
Yan Etkiler
Tedaviye bağlı olarak ortaya çıkabilecek yan etkiler kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Bu etkiler tedavi sırasında, hemen sonrasında veya aylar-yıllar sonra ortaya çıkabilir. Çoğu yan etki geçicidir ancak bazıları kalıcı olabilir.
Somatostatin Analogları Yan Etkileri
- Safra kesesi sorunları, safra taşları
- İshal
- Yağlı dışkı (steatore)
- Karın ağrısı
- Bulantı ve kusma
- Glikoz seviyelerinde değişiklik
Kemoterapi Yan Etkileri
İlacın türüne göre değişir. Yaygın kemoterapi yan etkileri hakkında detaylı bilgiye ayrıca ulaşılabilir.
Hedefli Terapi Yan Etkileri
Sunitinib Yan Etkileri
- İshal
- Tükenmişlik
- Mide bulantısı ve kusma
- Tat değişikliği
- Hazımsızlık
- Ağız ve boğaz ağrısı
- Yüksek tansiyon
- Karaciğer fonksiyon bozuklukları
- Artan pankreas enzimleri
Everolimus Yan Etkileri
- Ağız ve boğaz ağrısı
- Cilt döküntüleri
- Tükenmişlik
- Yüksek kan şekeri
- Anemi
- Kilo kaybı
- İshal
Yan Etkilerle Baş Etme
Herhangi bir yan etki hissettiğinizde veya ilaca bağlı olduğunu düşündüğünüz semptomlar geliştiğinde sağlık ekibinizle vakit kaybetmeden iletişime geçin. Sorunlar erken tespit edildiğinde, yönetimi çok daha kolay hale gelir.