Cerrahi, nöroendokrin tümörlerin (NET’ler) tedavisinde en yaygın uygulanan yöntemlerden biridir. Tümör çıkarılabiliyorsa, çoğu hasta cerrahiden fayda görebilir. Uygulanacak cerrahi türü, tümörün konumuna ve diğer bireysel faktörlere göre belirlenir.
Cerrahi Tedavinin Amaçları
- Tümörün tamamen çıkarılması
- Diğer tedavilerden önce tümör yükünü azaltmak
- Semptomları hafifletmek veya önlemek
Karsinoid kriz gibi ani ve ciddi komplikasyonların önlenmesi için, operasyon öncesinde somatostatin analogları (örneğin oktreotid veya lanreotid) kullanılabilir.
Cerrahi Türleri
Cerrahi işlemin türü, tümörün yeri, büyüklüğü, yayılımı ve hormon üretip üretmediği gibi özelliklere göre değişiklik gösterir. Ameliyat öncesi veya sonrası ilave tedaviler de uygulanabilir.
Rezeksiyon
Rezeksiyon, tümörle birlikte çevresindeki sağlıklı dokuların da çıkarıldığı işlemdir. Lokalize NET’lerde genellikle küratif amaçlı yapılır.
Uygulanan Rezeksiyon Türleri
Lokal eksizyon veya endoskopik rezeksiyon
Endoskop yardımıyla, organın iç yüzeyindeki erken evre tümörler çıkarılır. Mide, duodenum, ileum, apendiks veya rektum gibi bölgelerdeki küçük tümörler için uygundur.
Bağırsak rezeksiyonu
İnce veya kalın bağırsağın bir kısmı çıkarılır. İnce bağırsak, kolon ve rektum NET’lerinde tercih edilir.
Gastrik rezeksiyon veya gastrektomi
Mide NET’lerinde midenin tamamı veya bir bölümü çıkarılır.
Apendektomi
Apendikste yer alan küçük NET’lerin çıkarılması için yapılır.
Whipple prosedürü
Pankreas, mide, duodenum, safra kesesi ve safra kanalının bir kısmı çıkarılır. Pankreas ve duodenum NET’lerinde uygulanır.
Distal pankreatektomi
Pankreasın kuyruk kısmı ve gerekirse gövde kısmı çıkarılır.
Akciğer rezeksiyonu
Kama rezeksiyonu, lobektomi veya pnömonektomi ile akciğerin bir kısmı ya da tamamı alınır. Tipik veya atipik karsinoid tümörler için uygulanabilir.
Total tiroidektomi
Tiroidin tamamen çıkarılmasıdır. Genellikle medüller tiroid kanserlerinde ilk tercihtir.
Karaciğer rezeksiyonu
Karaciğerdeki metastatik tümörleri çıkarmak için kullanılır.
Lenf Nodu Diseksiyonu
Lenf nodu diseksiyonu, kanserin lenf bezlerine yayılıp yayılmadığını kontrol etmek ve yayılımı önlemek için yapılır. Genellikle rezeksiyon ile aynı anda uygulanır.
Sitoredüktif Cerrahi
Sitoredüktif cerrahi (debulking), kanserin büyük bir bölümünü çıkarmayı amaçlar. Tümörün tamamen çıkarılamadığı durumlarda yapılır. Bu işlem, diğer tedavi yöntemlerinin etkisini artırabilir.
Karaciğer Metastazlarında Sitoredüksiyon
Radyofrekans ablasyonu (RFA) gibi ileri teknikler, karaciğer metastazlarının tedavisinde cerrahiyle birlikte uygulanabilir. Bu işlemler, deneyimli merkezlerde yapılmalıdır.
Palyatif Cerrahi
Palyatif cerrahinin amacı tedavi değil, hastanın semptomlarını hafifletmek ve yaşam kalitesini artırmaktır.
Uygulanan Palyatif Cerrahi Yöntemleri
Debulking
Semptomlara yol açan büyük tümör kitleleri azaltılır. Bağırsak, hava yolları gibi kritik bölgelerdeki tıkanmalar giderilir.
Baypas ameliyatı
Tıkanıklık olan bölgeleri bypass ederek akışı yeniden sağlar ve baskıyı azaltır.
Stent yerleştirme
Organ veya kanallara stent yerleştirilerek dışkı, safra ya da hava gibi maddelerin normal akışı sağlanır.
Ameliyatın Yan Etkileri
Her cerrahi müdahalede yan etkiler görülme riski vardır. Bu etkiler kişiden kişiye değişir.
Yan Etkilerin Zamanlaması
- Ameliyat sırasında
- Hemen sonrasında
- Günler, haftalar ya da aylar sonra
- Nadir durumlarda yıllar sonra geç yan etkiler şeklinde görülebilir
Yan Etkilerin Belirleyicileri
- Uygulanan ameliyatın türü
- Vücuttaki uygulanma bölgesi
- Genel sağlık durumu
Yan etkilerin çoğu geçicidir ve tedavi edilebilir. Ancak bazıları kalıcı olabilir. Herhangi bir belirti geliştiğinde tıbbi ekibinize danışmanız önemlidir.