Vajinal kanserin tanısı, genellikle rutin bir pelvik muayene veya Pap testi sırasında vajinada bir sorun tespit edildiğinde başlar. Bu süreçte doktor, semptomlarınızı değerlendirir ve fiziksel muayene yaparak, vajinal kanserin veya diğer sağlık sorunlarının olasılığını araştırır. Eğer kanser şüphesi varsa, doktor çeşitli testler isteyebilir.
Test ve tanı süreci genellikle uzun ve bazen stresli olabilir. Ancak unutulmamalıdır ki vajinal kanserle aynı semptomları gösteren başka sağlık sorunları da olabilir. Bu nedenle, doğru tanı için sağlık profesyonelleri, diğer olasılıkları öncelikle değerlendirir.
Aşağıda, vajinal kanseri teşhis etmek için kullanılan başlıca testler ve yöntemler yer almaktadır. Bu testler, kanserin evresini belirlemek için de kullanılır.
Sağlık Geçmişi ve Fiziksel Muayene
Sağlık geçmişi, semptomlarınız ve risk faktörleriniz hakkında bilgi verir. Doktor, şu konularda sorular soracaktır:
- Vajinal kanseri düşündüren belirtiler
- Sigara içme alışkanlığı
- Dietilstilbestrol (DES) maruziyeti
- Vajinal, vulvar veya servikal kanser öncesi durumlar
- Rahim ağzı, vulvar veya anal kanser öyküsü
- HIV durumu
Fiziksel muayene sırasında doktor, vajinal kanser belirtilerini aramak için pelvik muayene yapabilir, ayrıca şişlik ve lenf düğümleri gibi anormal durumları değerlendirebilir.
Pelvik Muayene ve Dijital Rektal Muayene (DRE)
Pelvik muayene sırasında doktor vajinayı incelerken, dijital rektal muayene (DRE) ile rektumda olabilecek herhangi bir kitleyi de kontrol edebilir. Ayrıca kasıklardaki lenf düğümlerini kontrol ederek, kanserin yayılma olasılığını araştırabilir.
Kolposkopi
Kolposkopi, vajina, vulva ve serviksi incelemek için kullanılan bir prosedürdür. Genellikle, anormal bir Pap testi sonucu veya HPV testinin pozitif çıkması durumunda yapılır. Kolposkopi, doktorun bu bölgeleri daha ayrıntılı incelemesini sağlar. Ayrıca, vajinada anormal bir alan tespit edilirse, biyopsi de yapılabilir.
Kolposkopi sırasında doktor, vajinaya bir spekulum yerleştirir ve anormal alanları daha iyi görmek için özel bir solüsyon uygular. Kolposkop, vajinadan dışarıda tutulur ve doktor, vajinal kanserin belirtilerini değerlendirebilir.
Biyopsi
Biyopsi, vücuttan doku örnekleri alarak test edilmesini sağlar. Patoloji laboratuvarında, alınan örneklerin kanser hücreleri içerip içermediği incelenir. Vajinal kanseri teşhis etmek için kullanılan biyopsi türleri şunlardır:
Kolposkopik Biyopsi
Kolposkopi sırasında, doktor anormal görünen bölgelerden küçük doku örnekleri alır. Bu işlem genellikle lokal anestezi ile yapılır ve hafif kramplara veya vajinal kanamaya yol açabilir.
BT Kılavuzluğunda Biyopsi
Lenf düğümlerinden biyopsi almak için bilgisayarlı tomografi (BT) kullanılır. BT taraması, biyopsi iğnesinin doğru şekilde yönlendirilmesine yardımcı olur.
Sentinel Lenf Nodülü Biyopsisi
Sentinel lenf nodu biyopsisi, kanserin yayılma olasılığının yüksek olduğu ilk lenf nodunu test etmek için yapılır. Bu, kanserin vajinal melanom gibi bazı türleri için geçerli olabilir.
Tam Kan Sayımı (CBC)
Tam kan sayımı, kan hücrelerinin sayısını ve kalitesini ölçer. Vajinal kanamadan kaynaklanan anemi gibi durumları kontrol etmek için kullanılabilir. Ayrıca, tedavi sürecinde doktorlara, tedaviye nasıl yanıt verildiğini takip etme imkânı sunar.
Kan Kimyası Testleri
Kan kimyası testleri, organların işlevini ve vücuttaki kimyasal dengeyi kontrol eder. Vajinal kanseri teşhis etmek ve evrelemek için özellikle böbrek ve karaciğer fonksiyonları incelenebilir. Bu testler, kanserin diğer organlara yayılıp yayılmadığını belirlemek için önemlidir.
Görüntüleme Testleri
Vajinal kanseri teşhis etmek ve evrelemek için farklı görüntüleme yöntemleri kullanılabilir. Bu testler kanserin vücuda nasıl yayıldığını görmek için faydalıdır.
Röntgen
Röntgen, vücudun iç kısmının görüntülerini almak için kullanılan bir yöntemdir. Akciğer röntgeni, kanserin akciğerlere yayılıp yayılmadığını görmek için kullanılabilir.
Baryumlu Lavman
Baryumlu lavman, rektumun röntgen görüntülerini almak için kullanılan bir testtir. Kanserin rektuma yayılıp yayılmadığını incelemek için yapılır.
Endoskopi
Endoskopi, vücut içi boşlukları incelemek için esnek bir tüp kullanır. Vajinal kanserin mesane veya rektuma yayılıp yayılmadığını görmek için yapılabilir. Sistoskopi, mesaneyi incelerken, sigmoidoskopi rektumu incelemek için kullanılır.
BT Taraması
Bilgisayarlı Tomografi (BT) taraması, kanserin boyutunu ve yayılma durumunu kontrol etmek için kullanılan bir yöntemdir. BT, kanserin pelvisteki organlara, karaciğer, akciğer gibi uzak bölgelere yayılıp yayılmadığını gösterebilir.
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI)
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI), organların daha detaylı görüntülerini sağlar. MRI, kanserin pelvisteki yakın organlara, lenf düğümlerine veya beyin gibi uzak bölgelere yayılıp yayılmadığını belirlemek için kullanılır.
İntravenöz Piyelogram (IVP)
İntravenöz piyelogram (IVP), idrar sisteminin özel bir röntgenidir. Kanserin üreterlere veya böbreklere yayılıp yayılmadığını kontrol etmek için kullanılabilir.
PET Taraması
Pozitron Emisyon Tomografisi (PET) taraması, vücutta kanserin metabolik aktivitesini tespit etmek için kullanılır. PET taraması genellikle BT taramasıyla birlikte yapılır (PET/BT) ve kanserin vajinanın ötesine yayılıp yayılmadığını gösterir.
Sonuç
Vajinal kanserin teşhisi, birkaç test ve prosedürün birleşimiyle yapılır. Bu testler, kanserin varlığını doğrulamak ve evresini belirlemek için gereklidir. Erken teşhis, tedavi şansını artırır, bu yüzden düzenli sağlık kontrolleri yapmak önemlidir.