Kemoterapi, kanser hücrelerini yok etmek amacıyla antikanser (sitotoksik) ilaçlar kullanır. Burun boşluğu ve paranazal sinüs kanseri tedavisinde de bazen kemoterapi kullanılır. Sağlık ekibiniz, kişisel ihtiyaçlarınıza göre kemoterapinin ilaçlarını, dozlarını ve tedavi programını belirleyecektir. Kemoterapi, tek başına veya diğer tedavi yöntemleriyle birlikte uygulanabilir.
Kemoterapi Ne Zaman Uygulanır?
Kemoterapi, burun boşluğu ve paranazal sinüs kanserini tedavi etmek için çeşitli amaçlarla kullanılabilir. İşte kemoterapinin kullanım amaçları:
- Vücuttaki kanser hücrelerini yok etmek.
- Ameliyat veya radyasyon tedavisinden önce tümörü küçültmek (neoadjuvan kemoterapi).
- Ameliyat sonrası geride kalan kanser hücrelerini yok etmek ve kanserin tekrar etme riskini azaltmak (adjuvan kemoterapi).
- İleri evre burun boşluğu ve paranazal sinüs kanserinin ağrısını hafifletmek veya semptomlarını kontrol altına almak (palyatif kemoterapi).
- İlk tedaviden sonra kanser tekrarlarsa vücuttaki kanser hücrelerini yok etmek.
Kemoterapi Tedavisi Nasıl Uygulanır?
Kemoterapi genellikle sistemik bir tedavi olarak uygulanır. Bu, ilaçların kan yoluyla vücudun her yerine ulaştığı ve burun boşluğu ve paranazal sinüslerdeki tümörden kopmuş kanser hücrelerini hedef aldığı anlamına gelir.
Kemoterapi Tedavi Süresi ve Döngüleri
Burun boşluğu ve paranazal sinüs kanserinin kemoterapi tedavisi genellikle yaklaşık 6 ay sürer. İlaçlar, her 3 veya 4 haftada bir verilir ve her 3 veya 4 haftalık döneme bir döngü denir. Tedavi sürecinde genellikle 3 veya 4 döngü tamamlanır ve sağlık ekibi tedavinin etkili olup olmadığını değerlendirmek için testler yapar. Eğer tedavi başarılıysa ve yan etkiler şiddetli değilse, tedavi 6 döngüye kadar devam edebilir.
Burun Boşluğu ve Paranazal Sinüs Kanseri İçin Kullanılan Kemoterapi İlaçları
Burun boşluğu ve paranazal sinüs kanseri tedavisinde yaygın olarak kullanılan kemoterapi ilaçları şunlardır:
- Sisplatin (en yaygın kullanılan ilaç)
- Karboplatin
- Florourasil (Adrucil)
- Docetaxel (Taxotere)
- Paklitaksel
Bu ilaçlar, genellikle kombinasyon halinde kullanılır. Yaygın kemoterapi ilaç kombinasyonları şunlardır:
- Sisplatin ve fluorourasil
- Sisplatin ve docetaxel
- Sisplatin ve paklitaksel
- Karboplatin ve fluorourasil
- Karboplatin ve paklitaksel
Kemoterapinin Yan Etkileri
Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürürken sağlıklı hücrelere de zarar verebilir ve bu da yan etkilere yol açabilir. Yan etkiler kişiden kişiye farklılık gösterebilir; bazı kişilerde birçok yan etki görülürken, diğerlerinde yalnızca birkaç yan etki görülebilir. Kemoterapinin yan etkileri genellikle ilaç türüne, dozuna, tedavi yöntemine (tek başına veya radyasyonla birlikte) ve kişinin genel sağlık durumuna bağlıdır.
Kemoterapinin Yaygın Yan Etkileri
- Mide bulantısı ve kusma
- Ağız ve boğaz ağrısı
- Düşük kan hücresi sayısı
- Enfeksiyon
- Cilt döküntüleri
- Tat değişiklikleri
- İştahsızlık
- Saç dökülmesi
- Tükenmişlik
- İşitme değişiklikleri
- Sinir sistemi sorunları
- Böbrek sorunları
- İshal
- Kabızlık
- Sisplatin’in neden olabileceği doğurganlık sorunları
Kemoterapinin Geç Yan Etkileri
Bazı yan etkiler kemoterapi tedavisinden aylar veya yıllar sonra gelişebilir. Çoğu yan etki, tedavi sonrasında zamanla geçer veya tedavi edilebilir. Ancak bazı yan etkiler uzun vadeli olabilir.
Yan Etkilerle Başa Çıkma
Eğer kemoterapi sırasında yan etkiler yaşarsanız, sağlık ekibiniz bu yan etkilerle başa çıkmanıza yardımcı olacak tedavi ve yöntemler önerebilir. Yan etkilerle ne kadar erken karşılaşırsanız, onlarla başa çıkmanın yolları o kadar etkili olur.
Sonuç
Burun boşluğu ve paranazal sinüs kanseri tedavisinde kemoterapi, kanser hücrelerini yok etmek ve kanserin tekrarlama riskini azaltmak için etkili bir yöntemdir. Sağlık ekibinizle birlikte tedavi planınızı oluştururken, tedavi süreci ve olası yan etkiler hakkında açık bir şekilde konuşmak önemlidir. Yan etkilerle başa çıkmak için erken müdahale ve uygun tedavi, tedavi sürecinizi daha kolay ve etkili hale getirebilir.