İmmünoterapi, bazı çocukluk çağı non-Hodgkin lenfoma (NHL) türlerinin tedavisinde kullanılan etkili bir tedavi seçeneğidir. Bu tedavi, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerine karşı savaşma yeteneğini artırmak için kullanılır. İmmünoterapinin amacı, kanser hücrelerinin büyümesini durdurmak, bağışıklık sistemini güçlendirmek ve kanserin tekrar etme riskini azaltmaktır.
İmmünoterapi Ne Amaçla Kullanılır?
İmmünoterapinin çocukluk çağı NHL tedavisinde kullanılma amacı şunlardır:
- Lenfoma hücrelerinin büyümesini durdurmak veya yavaşlatmak
- Bağışıklık sistemini güçlendirmek
- Kanserin tekrarlama riskini azaltmak
Çocuğunuzun tedavi planı, immünoterapinin uygun ilaçları, dozları ve programları göz önünde bulundurularak sağlık ekibi tarafından belirlenir. Çocuğunuz, immünoterapiye ek olarak diğer tedavi yöntemlerini de alabilir.
Bağışıklık Kontrol Noktası İnhibitörleri
Bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri, bağışıklık sistemini kanser hücrelerine karşı daha etkili hale getiren bir immünoterapidir. Normalde, bağışıklık sistemi vücutta bulunan sağlıklı hücrelere zarar vermemek için kontrol noktası adı verilen belirli proteinleri kullanarak kendini durdurur. Ancak, bazı lenfoma hücreleri bu kontrol noktalarını kullanarak bağışıklık sisteminin saldırılarından kaçabilir.
Bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri, bağışıklık sistemi hücrelerinin (T hücrelerinin) kanser hücrelerine saldırarak onları öldürmesini sağlar. Bu tedavi genellikle monoklonal antikorlar ile yapılır. Pembrolizumab (Keytruda) gibi ilaçlar, refrakter (tedaviye yanıt vermeyen) veya tekrarlayan çocukluk çağı primer mediastinal B hücreli lenfomasını tedavi etmek için kullanılabilir.
CAR T-Hücre Tedavisi
CAR T-hücre tedavisi, çocukluk çağı NHL tedavisinde kullanılan bir diğer immünoterapi türüdür. Bu tedavi, çocuğun kanserli hücrelerinden T hücrelerinin alınıp laboratuvarda değiştirilmesiyle yapılır. Değiştirilen T hücrelerine kimerik antijen reseptörleri (CAR’lar) eklenir. Bu reseptörler, lenfoma hücrelerinde bulunan belirli antijenleri tanır ve onları yok etmek için saldırırlar.
CAR T-hücre terapisi, özellikle tekrarlayan diffüz büyük B hücreli lenfoma veya Burkitt lenfoması gibi belirli çocukluk NHL tiplerinde kullanılabilir. Bu tedavi, klinik araştırmaların bir parçası olarak uygulanmaktadır.
İmmünoterapinin Yan Etkileri
Çocukluk çağı NHL tedavisinde immünoterapinin yan etkileri, tedavi türüne, dozuna, ilaç kombinasyonuna ve çocuğun genel sağlığına bağlı olarak değişebilir. Bazı çocuklarda yan etkiler daha belirginken, diğerlerinde çok hafif veya hiç yan etki gözlemlenmeyebilir.
İmmünoterapinin potansiyel yan etkileri şunları içerebilir:
- Tükenmişlik
- Kas, kemik veya eklem ağrıları
- Mide ağrısı
- İştahsızlık
- Cilt sorunları (döküntü veya kaşıntı)
- İshal
- Mide bulantısı ve kusma
- Ateş
- Öksürük
- Nefes darlığı
- Kabızlık
- Düşük kan basıncı
- Düşük kan hücresi sayısı
Yan Etkilerin Bildirilmesi
Eğer çocuğunuzda yukarıda belirtilen yan etkilerden herhangi biri görülürse veya immünoterapiden kaynaklanan başka yan etkiler fark edilirse, sağlık ekibine bildirmeniz önemlidir. İmmünoterapinin yan etkileri tedavi sırasında, hemen sonrasında veya birkaç gün veya hafta sonrasında herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir. Çoğu yan etki geçici olup, tedavi edilebilir, ancak bazı yan etkiler uzun sürebilir veya kalıcı hale gelebilir.
Çocuğunuzun sağlık ekibi, bu yan etkileri yönetmek için her zaman yardımcı olmaya hazırdır. Yan etkileri ne kadar erken bildirirseniz, çocuğunuzun bu etkilerle başa çıkmasına yardımcı olmak için sağlık ekibi daha erken müdahale edebilir.
Geç Yan Etkiler
Çocukluk çağı NHL tedavisinin ardından immünoterapinin yanı sıra, tedavi sürecinden aylar veya yıllar sonra başka yan etkiler de gelişebilir. Bu geç etkiler, tedavi edilen çocuğun genel sağlığı üzerinde uzun vadeli etkiler yaratabilir. Bu nedenle, tedavi sonrası izlem ve bakım süreklilik gösterir.
Çocukluk çağı NHL’si tedavisinin geç etkileri hakkında daha fazla bilgi edinmek önemlidir.