Melanom Teşhisine Genel Bakış
Melanom cilt kanserinin teşhis süreci genellikle bir aile hekimi ziyaretiyle başlar. Doktor belirtileri ve semptomları sorgular, ardından cilt muayenesi yapar. Şüpheli bir durum varsa, dermatolog veya cerrah gibi bir uzmana yönlendirme yapılabilir.
Teşhis süreci zaman zaman karmaşık ve stresli olabilir. Ancak birçok sağlık sorunu melanoma benzer belirtiler gösterebilir. Bu yüzden doğru tanı için kapsamlı testlerin yapılması önemlidir.
Tanı İçin Kullanılan Yaygın Testler
Sağlık Geçmişi ve Fiziksel Muayene
Sağlık Geçmişi İncelemesi
Doktorunuz şu konularda bilgi alır:
- Belirti ve semptomlarınız
- Güneşe maruz kalma geçmişiniz
- Kapalı alanda bronzlaşma kullanımı
- Geçirilmiş güneş yanıkları
- Atipik (displastik) benler
- Kişisel ve ailevi cilt kanseri geçmişi
- FAMMM sendromu gibi genetik faktörler
Fiziksel ve Cilt Muayenesi
Doktor tüm vücudunuzu gözlemler, anormal benleri, renk, şekil ve büyüklük açısından inceler. Ayrıca lenf düğümleri de büyüme açısından değerlendirilir.
Dermoskopi
Dermoskop adı verilen büyüteçli ışıklı bir cihazla cilt daha detaylı incelenir. Cilt altındaki yapılar ve damarlar bu şekilde görüntülenebilir.
Verisante Aura
Bazı merkezlerde mevcut olan bu cihaz, ciltteki oluşumları kanser açısından taramak için kullanılır. Ancak standart tanı yöntemi değildir.
Cilt Biyopsisi Türleri
Melanom şüphesi varsa, ciltteki anormal alandan doku alınarak laboratuvarda incelenir.
Eksizyonel Biyopsi
Tüm lezyon bir neşter ile çıkarılır. Melanom tanısında en güvenilir yöntemdir.
Punch Biyopsi
Keskin bir aletle lezyondan dairesel bir parça alınır. Büyük lezyonlar için tercih edilir.
Kesi Biyopsisi
Neşterle lezyonun bir kısmı alınır. Punch yerine kullanılabilir.
Tıraş Biyopsisi
Jilet benzeri bir aletle yüzeyden doku kazınır. Yüzeysel lezyonlar için uygundur.
Lenf Nodu Biyopsisi
Melanomun yayılma olasılığı değerlendirilirken lenf düğümlerinden örnek alınabilir.
İnce İğne Aspirasyonu (FNA)
Lenf düğümünden hücre veya sıvı örneği alınır.
Sentinel Lenf Nodu Biyopsisi (SLNB)
Melanomun ilk yayıldığı lenf nodu çıkarılarak incelenir. Özellikle 1 mm ve üzeri melanomlarda uygulanır.
Hücre ve Doku Çalışmaları
Biyopsi ile alınan örnekler kanser hücreleri açısından detaylı incelenir.
Mitotik Oran
Kanser hücrelerinin ne kadar hızlı bölündüğünü gösterir. Evreleme ve tedavi planlamasında kullanılır.
BRAF Gen Mutasyonu
Melanomların yaklaşık yarısında bu gen mutasyon geçirmiştir. BRAF pozitif olan melanomlar, hedefe yönelik tedavilere uygun olabilir.
Görüntüleme Yöntemleri
BT Taraması
Göğüs, karın ve pelvisi görüntüleyerek metastaz araştırılır. 4 mm’den kalın melanomlarda uygulanır.
MR (Manyetik Rezonans)
Beyin ve omuriliğe yayılım şüphesi varsa kullanılır.
Göğüs Röntgeni
Akciğerlere yayılım şüphesinde uygulanır.
PET veya PET-BT Taraması
Melanomun yayılımını tespit eder. Vücut dokularının metabolik aktivitesi analiz edilir. Cerrahi karar süreçlerinde önemli rol oynar.
Kan Testleri
Laktat Dehidrogenaz (LDH)
Yüksek LDH seviyeleri, kanserin vücudun diğer bölgelerine yayıldığına işaret edebilir. Evreleme ve prognoz değerlendirmesinde kullanılır.
Diğer Kan Testleri
Tam kan sayımı ve kimya profili gibi testler, genel sağlık durumunu değerlendirmek ve tedaviye uygunluğu belirlemek için yapılabilir.