İmmünoterapi, bağışıklık sisteminin kanserle savaşma yeteneğini artırmaya veya onarmaya yardımcı olan bir tedavi yöntemidir. Bu tedavi, kanser hücrelerini öldürmeyi ve kanser hücrelerinin büyümesini ve yayılmasını durdurmayı amaçlar.
Melanom cilt kanseri olan bazı hastalar immünoterapiden fayda görebilir. İmmünoterapinin türü, ilaçları, dozları ve tedavi programı, hastanın kanser durumu ve genel sağlığı göz önünde bulundurularak sağlık ekibi tarafından planlanır.
İmmünoterapi, tek başına veya diğer tedavilerle birlikte kullanılabilir. İmmünoterapinin amaçları arasında şunlar yer alır:
İmmünoterapinin Kullanım Amaçları
1. Ameliyat Sonrası Kanserin Tekrar Etme Riskini Azaltmak
Ameliyatla tamamen çıkarılabilen melanomda, kanserin yeniden nüks etme olasılığını azaltmak için immünoterapi kullanılabilir.
2. Kanser Hücrelerinin Büyümesini ve Yayılmasını Duraklatmak
İmmünoterapi, kanser hücrelerinin büyümesini durdurmak veya kontrol altına almak için bağışıklık sistemini güçlendirir.
3. Metastatik Melanomun Tedavisi
Metastatik melanomda, immünoterapi kanserin yayılmasını engellemeye ve mevcut tümörlerin küçülmesine yardımcı olabilir.
Melanom Cilt Kanseri İçin İmmünoterapi Türleri
Melanom tedavisinde kullanılan birkaç farklı immünoterapi türü vardır.
1. Lokalize İmmünoterapi
Lokalize tedavi, immünoterapinin doğrudan tümörler üzerine uygulanması anlamına gelir. Aşağıda, lokalize tedavi olarak kullanılan bazı immünoterapi ilaçları yer almaktadır:
Aldesleukin (Proleukin veya Interleukin-2, IL-2)
Aldesleukin, bağışıklık sistemini kanser hücrelerine saldırmaya teşvik eden bir sitokin türüdür. Cerrahi müdahaleyle çıkarılamayan kanserin küçülmesi ve yayılmasının kontrol altına alınması için kullanılabilir. Ayrıca, çok sayıda tümör bulunan durumlarda lokal olarak tekrarlayan melanomu tedavi etmek için de etkilidir. Aldesleukin, doğrudan tümöre enjekte edilir (intralezyonel tedavi).
Topikal Difenilsiklopropenon (DPCP)
DPCP, bağışıklık sistemini aktive eden ve kanser hücrelerine saldırmaya teşvik eden bir immünoterapi ilacıdır. Cilde krem olarak uygulanır.
Imiquimod (Aldara, Zyclara)
Imiquimod, bağışıklık sistemini kanser hücrelerini yok etmeye yönlendiren bir immünoterapi ilacıdır. Krem formunda cilde uygulanır ve aldesleukin ile birlikte kullanılabilir.
2. Bağışıklık Kontrol Noktası İnhibitörleri
Bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanıyıp yok etmesini sağlamak için kullanılır. Vücut normalde bağışıklık tepkisini kontrol noktaları adı verilen proteinlerle engeller, ancak melanom hücreleri bu kontrol noktalarını kullanarak bağışıklık sisteminden kaçabilir. Kontrol noktası inhibitörleri bu proteinleri bloke eder, böylece bağışıklık sistemi kanser hücrelerine saldırır.
Nivolumab (Opdivo)
Nivolumab, PD-1 kontrol noktası proteinini hedef alarak bağışıklık sisteminin melanom hücrelerine saldırmasını sağlar. Ameliyatla tamamen çıkarılmış evre 2B, 2C veya 3 melanomlar sonrası kanserin tekrar etme riskini azaltmak için kullanılabilir. Nivolumab, ayrıca çıkarılamayan lokal veya metastatik melanomun tedavisinde de kullanılır. Genellikle ipilimumab ile birlikte uygulanır.
Pembrolizumab (Keytruda)
Pembrolizumab, PD-1 kontrol noktası proteinini hedefleyen bir diğer bağışıklık kontrol noktası inhibitörüdür. Bu ilaç, evre 2B, 2C veya 3 melanom sonrası kanserin tekrar etme riskini azaltmak için kullanılır. Ayrıca, lokal bölgesel veya metastatik melanomların küçülmesine ve büyümesinin kontrol altına alınmasına yardımcı olur.
Relatlimab ve Nivolumab (Opdualag)
Relatlimab, hem PD-1 hem de LAG-3 kontrol noktası proteinlerini hedef alır ve çıkarılamayan lokal veya metastatik melanom tedavisinde kullanılır. Nivolumab ile kombinasyon halinde uygulanır.
Ipilimumab (Yervoy)
Ipilimumab, CTLA-4 kontrol noktası proteinini hedefleyen bir bağışıklık kontrol noktası inhibitörüdür. Çıkarılamayan melanomun tedavisinde tek başına veya nivolumab ile birlikte verilir.
İmmünoterapinin Yan Etkileri
İmmünoterapinin yan etkileri, kullanılan ilaç türüne, dozajına ve genel sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir. İmmünoterapiden kaynaklanabilecek yan etkiler erken fark edilirse, sağlık ekibi sorunu daha kolay yönetebilir.
Lokalize İmmünoterapinin Yan Etkileri
Aldesleukin Yan Etkileri
- Ateş, titreme ve kas ağrıları gibi grip benzeri semptomlar
- Tükenmişlik
- İştahsızlık
- İshal
- Mide bulantısı ve kusma
- Ağız ve boğaz ağrısı
DPCP ve Imiquimod Yan Etkileri
- Tedavi edilen bölgedeki ciltte kızarıklık, kaşıntı, kuru ve pullu cilt
- Ciltte renk değişiklikleri
- Şişlik (ödem)
- Yara akıntısı
Bağışıklık Kontrol Noktası İnhibitörlerinin Yan Etkileri
- Tükenmişlik
- İshal
- Cilt döküntüleri
- Baş ağrıları
- Sarı cilt ve gözler gibi karaciğer sorunları
- Tiroid sorunları (kilo, vücut ısısı, kalp atış hızı ve kan basıncında değişiklikler)
- Akciğer sorunları (öksürük, nefes darlığı)
Sonuç
İmmünoterapi, melanom cilt kanseri tedavisinde etkili bir yöntem olabilir. Bağışıklık sistemini güçlendirerek kanser hücrelerine karşı savaşmasını sağlar. Lokalize tedavi ve bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri, melanom tedavisinde farklı şekillerde kullanılabilir. Yan etkiler genellikle tedaviye bağlıdır ve bu yan etkiler, uygun yönetimle kontrol altına alınabilir.