Kemoterapi, kanser hücrelerini yok etmek amacıyla antikanser (sitotoksik) ilaçlar kullanır. Pankreas kanseri tedavisinde de yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Sağlık ekibiniz, kişisel ihtiyaçlarınıza göre kemoterapi ilaçlarını, dozlarını ve tedavi programını belirleyecektir. Ayrıca, kemoterapi başka tedavi yöntemleriyle de birleştirilebilir.
Kemoterapinin Amaçları
Kemoterapi, pankreas kanserinin farklı aşamalarında çeşitli amaçlarla uygulanabilir. Aşağıdaki durumlar için kemoterapi kullanımı yaygındır:
Kanser Hücrelerini Yok Etmek
Kemoterapi, vücuttaki kanser hücrelerini yok etmek amacıyla uygulanır.
Tümörü Küçültmek
Cerrahi müdahale veya diğer tedavi yöntemlerinden önce tümörü küçültmek için kemoterapi uygulanabilir. Bu tür tedaviye neoadjuvan kemoterapi denir.
Kanserin Tekrarını Önlemek
Ameliyattan sonra geride kalan kanser hücrelerini yok etmek ve kanserin yeniden ortaya çıkma riskini azaltmak için kemoterapi adjuvan tedavi olarak kullanılabilir.
Semptomları Kontrol Altına Almak
İleri evre pankreas kanserinde, kemoterapi, kanserin neden olduğu ağrıyı hafifletmek veya semptomları kontrol altına almak amacıyla palyatif tedavi olarak da kullanılabilir.
Çıkarılamayan Pankreas Kanserini Tedavi Etmek
Lokal olarak ilerlemiş veya metastatik pankreas kanseri gibi çıkarılamayan durumlarda kemoterapi tedavi seçeneği olabilir.
Pankreas Kanserinde Kullanılan Kemoterapi İlaçları
Pankreas kanserini tedavi etmek için kullanılan birkaç kemoterapi ilacı vardır. Bunlar arasında:
- Gemcitabine (Gemzar)
- 5-florourasil (Adrucil, 5-FU)
- Folinik asit (Lökovorin)
- Irinotekan (Camptosar)
- Oksaliplatin (Eloxatin)
- Nab-paklitaksel (Abraxane)
- Kapesitabin (Xeloda)
Pankreas kanseri tedavisinde kullanılan en yaygın kemoterapi ilaç kombinasyonları şunlardır:
- 5-florourasil ve folinik asit
- FOLFIRINOX – folinik asit, 5-florourasil, irinotekan ve oksaliplatin
- Gemcitabine ve nab-paklitaksel
- Gemcitabine ve kapesitabin
Eğer pankreas kanseri daha önceki tedavilerde kullanılan ilaçlara yanıt vermezse veya tekrarlarsa, aşağıdaki ilaçlar kullanılabilir:
- 5-florourasil ve folinik asit veya kapesitabin, oksaliplatin ile veya oksaliplatin olmadan
- Nanolipozomal irinotekan (Onivyde) ve 5-florourasil ile lökovorin (folinik asit)
Kemoterapi ve radyasyon tedavisinin birleştirildiği kemoradyasyon tedavisinde genellikle şu kemoterapi ilaçları kullanılır:
- 5-florourasil
- Kapesitabin
Kemoterapinin Yan Etkileri
Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürürken sağlıklı hücrelere de zarar verebilir, bu nedenle yan etkiler görülebilir. Herkesin deneyimi farklıdır ve bazı kişilerde daha fazla yan etki görülürken, diğerlerinde daha az veya hiç yan etki oluşmaz.
Kemoterapi tedavisinin yan etkileri, tedavi sırasında, hemen sonrasında veya birkaç gün ya da hafta sonra ortaya çıkabilir. Bazen geç yan etkiler, kemoterapi tedavisinden aylar veya yıllar sonra gelişebilir. Çoğu yan etki kendiliğinden geçer veya tedavi ile kontrol altına alınabilir, ancak bazı yan etkiler uzun sürebilir veya kalıcı olabilir.
Kemoterapinin yan etkileri, kullanılan ilaç türüne, dozuna, tedavi şekline ve genel sağlık durumunuza bağlı olarak değişir. Pankreas kanseri tedavisinde kullanılan kemoterapi ilaçlarının yaygın yan etkileri şunlardır:
- Düşük kan hücresi sayısı (kemik iliği baskılanması)
- Düşük beyaz kan hücresi sayısı
- Düşük trombosit sayısı
- Anemi
- Mide bulantısı ve kusma
- İştahsızlık
- Tat değişiklikleri
- Ağız ve boğaz ağrısı
- İshal
- Kabızlık
- Ateş, titreme, kas ve eklem ağrıları veya sancıları (grip benzeri semptomlar)
- Tükenmişlik
- Cilt problemleri
- El-ayak sendromu
- Periferik sinir hasarı
- Saç dökülmesi
Yan etkileriniz hakkında sağlık ekibinize bilgi vermek, tedavi sürecinizi daha rahat yönetmenize yardımcı olabilir. Ne kadar erken bildirirseniz, sorunları çözmek için daha fazla seçenek sunulabilir.