Rabdomiyosarkom (RMS) teşhisi, semptomların gözlemlenmesinin ardından yapılan bir dizi test ile doğrulanır. Tanı süreci bazen uzun ve karmaşık olabilir, ancak doğru teşhis, tedavi sürecinin planlanmasında kritik bir adımdır. RMS, genellikle diğer sağlık sorunlarıyla benzer semptomlar gösterebilir, bu nedenle doktorlar tanı koymadan önce diğer olasılıkları da gözden geçireceklerdir.
Sağlık Geçmişi ve Fiziksel Muayene
RMS teşhisi genellikle çocuğunuzun sağlık geçmişinin sorgulanması ve fiziksel muayene ile başlar. Doktor, çocuğunuzun semptomlarını, aile geçmişini ve genetik hastalıkları sorgular. Aşağıdaki genetik durumlar RMS riskini artırabilir:
- Li-Fraumeni sendromu
- Nörofibromatozis tip 1 (von Recklinghausen hastalığı)
- Beckwith-Wiedemann sendromu
- Costello sendromu
- Noonan sendromu
Fiziksel muayenede doktor, şişlik veya yumru olup olmadığını kontrol eder, bunların boyutunu ve yerini değerlendirir, ayrıca çevredeki lenf düğümlerini hissederek kanserin yayılıp yayılmadığını kontrol eder.
Tam Kan Sayımı (CBC)
Tam kan sayımı (CBC), beyaz kan hücrelerinin, kırmızı kan hücrelerinin ve trombositlerin sayısını ölçer. Bu test, kanserin kemik iliğine yayılıp yayılmadığını görmek için kullanılır. Ayrıca, vücudun genel kanserle mücadele yeteneğini değerlendirmek için de faydalıdır.
Kan Kimyası Testleri
Kan kimyası testleri, kandaki kimyasal seviyeleri ölçerek organ fonksiyonlarını değerlendirir. Özellikle karaciğer ve böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi için kullanılır. Bu testler, kanserin organlara zarar verip vermediğini görmek için önemlidir.
Bilgisayarlı Tomografi (BT) Taraması
BT taraması, vücudun içindeki organların ve dokuların 3B görüntülerini oluşturmak için x-ışını kullanır. BT taraması, özellikle göğüs, karın, pelvis veya lenf düğümlerindeki tümörleri görmek için kullanılır. Ayrıca:
- Tümörün boyutunu belirlemeye
- Tümörün yakın bölgelere yayılıp yayılmadığını anlamaya
- Kanserin akciğerler gibi diğer organlara yayılıp yayılmadığını kontrol etmeye yardımcı olur.
Röntgen
Röntgen, vücudun bazı bölümlerinin film üzerindeki görüntüsünü oluşturur. Göğüs röntgeni, kanserin akciğerlere yayılıp yayılmadığını görmek için yapılır. Genellikle BT taraması yapılıyorsa, ek olarak göğüs röntgeni yapılmaz.
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI)
MRI, güçlü manyetik alanlar ve radyofrekans dalgaları kullanarak organların, dokuların ve kemiklerin kesitsel görüntülerini oluşturur. Özellikle baş ve boyun bölgesindeki, kollardaki, bacaklardaki ve pelvisteki tümörler için kullanılır. MRI, şunlar için önemlidir:
- Tümörün boyutunun belirlenmesi
- Tümörün çevre dokulara yayılıp yayılmadığının değerlendirilmesi
- Kanserin lenf düğümleri veya omurilik gibi diğer bölgelere yayılıp yayılmadığını kontrol etme
Pozitron Emisyon Tomografisi (PET) Taraması
PET taraması, radyoaktif maddeler kullanarak vücudun metabolik aktivitelerini ölçer. Bu test, kanserin vücudun diğer bölgelerine yayılıp yayılmadığını kontrol etmek için kullanılır. Ayrıca PET ve BT taramaları, birlikte yapıldığında daha ayrıntılı görüntüler elde edilmesini sağlar. PET taraması, kastaki kanserli olmayan tümörleri ayırt etmek için de kullanılır.
Ultrason
Ultrason, yüksek frekanslı ses dalgaları kullanarak vücutta görüntüler oluşturur. Karın veya pelvis bölgesindeki tümörleri görmek için kullanılır. Ultrason, vücuttaki diğer anormallikleri tespit etmek için de faydalıdır.
Kemik Taraması
Kemik taraması, radyoaktif maddeler kullanarak kemiklerin bir görüntüsünü oluşturur. Bu test, kanserin kemiklere yayılıp yayılmadığını görmek için yapılır. Kemik taraması, özellikle RMS’nin kemiklere yayılma riskini değerlendirmek için önemlidir.
Biyopsi
Biyopsi, vücuttan doku veya hücre örneklerinin alınarak laboratuvarda incelenmesini sağlar. Patologlar, bu örneklerde kanser hücrelerinin olup olmadığını araştırır. Biyopsi türleri şunlardır:
- Cerrahi biyopsi: Deriyi keserek tümörün bir parçası çıkarılır.
- Çekirdek iğne biyopsisi: Tümörden küçük bir örnek alınır.
- İnce iğne aspirasyonu (FNA): Az miktarda sıvı veya hücre çıkarılır.
Biyopsi, RMS’nin doğrulanmasında önemli bir adımdır.
Kemik İliği Aspirasyonu ve Biyopsisi
Kemik iliği aspirasyonu ve biyopsisi, kemik iliğinden hücre veya doku örnekleri alarak kanserin kemik iliğine yayılıp yayılmadığını kontrol eder. Bu test, kanserin yayılma derecesini değerlendirmek için kullanılır.
Lomber Ponksiyon
Lomber ponksiyon, omurgadan beyin omurilik sıvısı (BOS) örneği alınarak kanserin merkezi sinir sistemine (CNS) yayılıp yayılmadığına bakılır. Bu test, tümörlerin beyin ve omuriliğe etkisi olup olmadığını incelemek için kullanılır.
Sonuç
Rabdomiyosarkom teşhisi, bir dizi testin ve gözlemin sonucunda doğrulanabilir. Erken teşhis, tedavi sürecinde önemli bir fark yaratabilir. Eğer çocuğunuzda veya sizde yukarıdaki semptomlar varsa, bir doktora başvurmanız gerekmektedir.