Rahim sarkomu, nadir görülen ve genellikle cerrahi müdahale gerektiren bir kanser türüdür. Erken evre, ileri evre ve tekrarlayan rahim sarkomu için farklı tedavi seçenekleri mevcuttur. Tedavi süreci, hastanın genel sağlık durumu ve kanserin evresine göre kişiye özel olarak belirlenir.
Erken Evre Rahim Sarkomu
Erken evre rahim sarkomu, genellikle evre 1 ve 2’de tespit edilir. Bu evrelerde tedavi seçenekleri genellikle cerrahi müdahale ile başlar.
Ameliyat
Erken evre rahim sarkomunda ana tedavi yöntemi ameliyattır. Ameliyat sırasında evreleme işlemi yapılır. Cerrah, genel anestezi altında pelvik muayene gerçekleştirir ve kanserin yayılıp yayılmadığını değerlendirmek için karında bir kesi yapar. Bu işleme karın eksplorasyonu veya laparotomi denir. Cerrah, bu işlem sırasında doku örnekleri ve lenf düğümleri çıkarabilir, ayrıca pelvik yıkamalar yaparak sıvı örnekleri alabilir. Alınan örnekler laboratuvara gönderilir ve mikroskop altında incelenerek kanser hücreleri kontrol edilir. Daha az invaziv yöntemlerle de aynı işlem yapılabilir, örneğin laparoskopi veya robotik cerrahi kullanılarak.
Radyasyon Tedavisi
Erken evre rahim sarkomu ameliyatından sonra radyasyon tedavisi önerilebilir. Ayrıca, diğer tıbbi sorunlar nedeniyle ameliyat olamayan kadınlar için de radyasyon tedavisi ana tedavi seçeneği olabilir. Tedavi şekli olarak harici ışın radyasyonu, brakiterapi veya her ikisi birden kullanılabilir.
Kemoterapi
Ameliyat sonrası, erken evre rahim sarkomu hastalarına kemoterapi önerilebilir. Kullanılabilecek kemoterapi ilaçları şunlardır:
- Doksorubisin (Adriamisin)
- Ifosfamid (Ifex)
- Sisplatin (Platinol AQ)
- Paklitaksel (Taxol)
- Docetaxel (Taxotere)
- Gemcitabine (Gemzar)
Bu ilaçlar tek başına veya kombinasyon halinde verilebilir. Docetaxel ve gemcitabine gibi ilaçların kombinasyonu da kullanılabilir.
Hormon Tedavisi
Erken evre endometrial stromal sarkom için, ameliyat sonrası hormon tedavisi önerilebilir. Diğer türdeki uterin sarkomlar için hormon tedavisi nadiren kullanılır. Hormon tedavisinde kullanılan ilaçlar şunlardır:
- Tamoksifen (Nolvadex, Tamofen)
- Megestrol (Megace, Apo-megestrol)
- Medroksiprogesteron (Provera)
İleri Evre Rahim Sarkomu
İleri evre rahim sarkomu, genellikle evre 3 ve 4 olarak tanımlanır. Bu evrelerde tedavi amaçları kanseri kontrol altına almak ve semptomları hafifletmektir.
Ameliyat
Evre 3 rahim sarkomunda ameliyat, ilk tedavi olarak uygulanır. En yaygın yapılan ameliyat türleri total histerektomi (uterus ve serviksin çıkarılması) ve bilateral salpingo-ooferektomidir (her iki fallop tüpü ve yumurtalıkların alınması). Cerrah, pelvisteki ve aortun etrafındaki lenf düğümlerini de çıkarabilir (lenf düğümü diseksiyonu).
Evre 4 rahim sarkomu için de cerrahi tedavi önerilebilir. Pelvik ekzenterasyon ve tümör küçültme ameliyatları, bu evrede uygulanabilecek cerrahi yöntemlerdir. Cerrahlar, ayrıca küçük uzak metastazları da çıkarabilir.
Ameliyat sonrasında genellikle radyoterapi uygulanır. Ayrıca kemoterapi veya hormon tedavisi de gerekebilir.
Radyasyon Tedavisi
İleri evre rahim sarkomunda, ameliyat sonrası radyasyon tedavisi önerilebilir. Eğer kanser tamamen çıkarılamıyorsa veya ameliyat olamıyorsa, radyasyon tedavisi ana tedavi seçeneği olarak kullanılabilir. Ayrıca, kanseri kontrol altına almak ve semptomları hafifletmek için de radyasyon tedavisi kullanılabilir.
İleri evre sarkomlarda, rahim leiomyosarkomu için kemoterapi veya endometrial stromal sarkom için hormonal tedavi de uygulanabilir. Radyasyon tedavisi dışarıdan ışın tedavisi, brakiterapi veya her ikisinin kombinasyonu şeklinde yapılabilir.
Kemoterapi
Kemoterapi, evre 3 rahim sarkomunda cerrahi ve radyasyon tedavisinden sonra önerilebilir. Evre 4 rahim sarkomunun büyümesini kontrol altına almak ve semptomlarını hafifletmek için de kemoterapi tedavisi kullanılabilir. Kemoterapi ilaçları tek başına veya kombinasyon halinde uygulanabilir.
Kullanılabilecek kemoterapi ilaçları şunlardır:
- Doksorubisin
- Ifosfamid
- Sisplatin
- Paklitaksel
- Docetaxel
- Gemcitabine
Bu ilaçlar, çeşitli kombinasyonlar halinde de kullanılabilir, örneğin:
- Doksorubisin ve ifosfamid
- Docetaxel ve gemcitabine
Hormon Tedavisi
İleri evre endometrial stromal sarkomlar için hormonal tedavi önerilebilir. Diğer tür uterin sarkomlar için hormon tedavisi nadiren kullanılır. Kullanılabilecek hormon tedavi ilaçları şunlardır:
- Tamoksifen
- Megestrol
- Medroksiprogesteron
Tekrarlayan Uterin Sarkom
Tekrarlayan uterin sarkomu için standart bir tedavi bulunmamaktadır. Ancak, kanserin geri döndüğü yere göre sağlık ekibi, ileri evre rahim sarkomu için kullanılan tedavi yöntemlerini tekrar önerir.
Kanser Tedavisi Olamayan Durumlar
Bazı hastalar, kanser tedavisinin artık işe yaramadığını, durumlarının iyileşmesinin düşük olduğunu veya tedaviye bağlı yan etkilerin başa çıkılmasını zorlaştırdığını gözlemleyebilirler. Bu gibi durumlarda, kanser tedavisi yerine, daha çok semptomları hafifletmeye yönelik bakım yöntemleri tercih edilebilir.