Wilms tümörü tedavisinden sonra, iyileşme süreci her çocuk için farklı olabilir. Kanser tedavisinin sona ermesi, karışık duygulara yol açabilir ve tedavi sonrasında uzun vadeli yan etkilerle başa çıkılması gerekebilir. Tedavi sürecinin bitmesi, tüm sorunların sona erdiği anlamına gelmez; çocuğunuzun sağlığı, tedaviye bağlı geç etkilerle şekillenebilir. Bu nedenle, tedavi sonrasında geç etkileri gözlemlemek ve bunlara nasıl yaklaşılacağına dair hazırlıklı olmak önemlidir.
Böbrek Sorunları
Wilms tümörü tedavisinde, böbreklerin etkilenmesi mümkündür. Böbrek sorunları, tedavi sürecinin 10-20 yıl sonrasında bile ortaya çıkabilir. Bu sorunlar arasında proteinüri (idrarda aşırı protein) ve hipertansiyon (yüksek tansiyon) yer alır. Wilms tümörünü tedavi etmek için yapılan nefrektomi (böbrek çıkarma), kemoterapi veya radyasyon tedavisi sonrası böbrek yetmezliği gelişebilir.
Denys-Drash sendromu ve WAGR sendromu gibi genetik sendromlara sahip çocuklar, böbrek sorunları riski daha yüksek olan grupta yer alır. Ayrıca tek böbreği olan çocukların, böbreğe zarar verebilecek ilaçlardan kaçınmaları ve korunmasız sporlardan sakınmaları önemlidir.
Böbrek Sorunları Hakkında Daha Fazla Bilgi
Bağırsak Tıkanıklığı
Wilms tümörü tedavisinde karın bölgesine yapılan cerrahi müdahaleler sonrasında, skar dokusunun oluşması nedeniyle ilerleyen yaşlarda bağırsak tıkanıklığı riski artabilir. Bağırsak tıkanıklığının belirtileri arasında karın ağrısı ve kusma yer alır. Bu semptomlar şiddetliyse, acil olarak doktora başvurulmalıdır.
Bağırsak Tıkanıklığı Hakkında Daha Fazla Bilgi
Kalp Sorunları
Wilms tümörü tedavisinde kullanılan bazı kemoterapi ilaçları, özellikle doksorubisin (Adriamisin), kalp üzerinde geç etkiler yaratabilir. Bu etkiler arasında sol ventrikül disfonksiyonu (kalp kası fonksiyonu bozukluğu) ve kardiyomiyopati yer alır. Ayrıca, doksorubisin tedavisi, anormal kalp ritimlerine (aritmi) yol açabilir. Tedavi sırasında uygulanan doza bağlı olarak, bazı çocuklarda kalp sorunları gelişebilir. Doksorubisin ile tedavi edilen çocukların sigara içmekten kaçınması gerektiği hatırlatılmalıdır.
Kız çocuklarında, doksorubisin tedavisinin ardından kalp sorunları gelişme riski daha yüksektir. Diğer risk faktörleri arasında erken yaşta tedaviye başlamak, büyük bir doz almak ve göğüs bölgesine radyasyon uygulanması bulunur.
Kalp Sorunları Hakkında Daha Fazla Bilgi
Akciğer Sorunları
Akciğer sorunları, bazı kemoterapi ilaçları veya göğse uygulanan radyasyon tedavisi sonrası gelişebilir. Göğüse uygulanan radyasyon, radyasyon pnömoniti ve pulmoner fibrozis gibi akciğer sorunlarına yol açabilir. Pnömonit, akciğerlerin iltihaplanmasıdır ve tedaviyle bağlantılı olarak akciğerlerde skar dokusu oluşabilir.
Akciğer Sorunları Hakkında Daha Fazla Bilgi
Kemik ve Kas Sorunları
Wilms tümörü tedavisinin uzun vadeli etkilerinden biri, çocuğun daha yavaş büyümesi veya kas ve iskelet sorunları yaşamasıdır. Karına uygulanan radyasyon tedavisi, kaslarda zayıflık veya kemik gelişimi sorunlarına yol açabilir. Skolyoz (omurga eğriliği) gibi problemler de gelişebilir.
Kemik ve Kas Sorunları Hakkında Daha Fazla Bilgi
Karaciğer Sorunları
Daktinomisin ve vinkristin gibi bazı kemoterapi ilaçları karaciğer üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Ayrıca, karına uygulanan radyasyon tedavisi de karaciğerin zarar görmesine neden olabilir. Karaciğer büyümesi, hepatomegali ve karaciğerin sertleşmesi (fibrozis) gibi sorunlar ortaya çıkabilir.
Karaciğer Sorunları Hakkında Daha Fazla Bilgi
Üreme Sistemi Sorunları
Wilms tümörü tedavisinde kullanılan bazı kemoterapi ilaçları, çocukların üreme sistemini etkileyebilir. Bu ilaçlar, erkek ve kız çocuklarında ergenlik sorunlarına yol açabilir. Erken veya gecikmiş ergenlik, tedavi sonrası yaygın bir etkidir. Ayrıca, Wilms tümörü tedavisinin ardından bazı çocuklar kısırlık yaşayabilir. Karına radyasyon tedavisi gören kız çocukları, erken menopoza girme riskiyle karşı karşıya olabilir. Bu tedaviye bağlı olarak ileride gebelikle ilgili sorunlar da yaşanabilir.
Erkek Üreme Sistemi Sorunları ve Kadın Üreme Sistemi Sorunları Hakkında Daha Fazla Bilgi
Bakınız : Kadın Üreme Sistemi Sorunları
İkinci Kanserler
Wilms tümörü tedavisinden sonra, çocukların ikinci bir kanser geliştirme riski artabilir. Bu risk, genetik faktörler ve tedavi edilen bölgeye göre değişebilir. Radyasyon tedavisi sonrasında, tedavi edilen bölgelerdeki kanser türleri risk artışına neden olabilir. Örneğin, karına uygulanan radyasyon tedavisi kolorektal kanser riskini artırırken, göğüse uygulanan radyasyon akciğer, meme ve tiroid kanseri riskini artırabilir.
Wilms tümörü tedavisinden sonra ikinci kanser riski hakkında düzenli takip ve izleme çok önemlidir.
İkinci Kanserler Hakkında Daha Fazla Bilgi
Sonuç
Wilms tümörü tedavisinin ardından çocuğun sağlığında bir dizi geç etki görülebilir. Bu etkiler, tedavi türüne, dozuna ve çocuğun bireysel durumuna bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Erken tanı ve düzenli takip, tedavi sonrası yaşam kalitesini artırabilir. Bu nedenle, tedavi sürecinin bitiminden sonra geç etkilerin izlenmesi büyük önem taşır.