Radyasyon tedavisi, kanser hücrelerini yok etmek için yüksek enerjili ışınlar veya parçacıklar kullanır. Çocukluk çağı Hodgkin dışı lenfoma (NHL) tedavisinde genellikle yaygın olarak tercih edilmez, ancak bazı durumlarda önemli bir tedavi seçeneği olabilir. Çocuğunuzun tedavi planı, sağlık ekibi tarafından kişisel ihtiyaçlar doğrultusunda belirlenir.
Radyasyon Tedavisinin Kullanım Alanları
Radyasyon tedavisi, beyne ve omuriliğe (merkezi sinir sistemi veya MSS) yayılmış lenfoblastik lenfoma olan bazı çocuklarda kullanılabilir. Özellikle kranial radyasyon (kafaya radyasyon tedavisi), bu tür hastalarda tercih edilen bir yöntemdir. Ayrıca, kemoterapi ile yanıt alınamayan bazı durumlarda da radyasyon tedavisi kullanılabilir:
- Superior vena kava sendromu
- Üst hava yolunda tıkanıklık
- Tıkalı organlar
- Omurilik sıkışması
Dış Işın Radyoterapisi
Dış ışın radyasyon tedavisinde, bir makine cilt üzerinden radyasyonu tümöre ve çevresindeki sağlıklı dokulara yönlendirir. Çocukluk çağı NHL’sinde bu tedavi, belirli durumlarda etkili olabilir. Genellikle tedavi birkaç hafta boyunca, haftada 5 gün uygulanır.
Dış ışın radyasyon tedavisi, kök hücre nakline hazırlık aşamasında tüm vücuda da uygulanabilir. Bu tedaviye tüm vücut ışınlaması (TBI) denir.
Radyasyon Tedavisinin Yan Etkileri
Radyasyon tedavisinin yan etkileri, tedavi sürecinin bir parçası olarak ortaya çıkabilir. Ancak her çocuğun deneyimi farklıdır ve bazı çocuklarda çok sayıda yan etki görülebilirken, diğerlerinde daha az yan etki görülür. Yan etkiler tedavi sırasında, hemen sonrasında veya birkaç hafta içinde gelişebilir. Bazen geç yan etkiler, tedaviden aylar veya yıllar sonra görülebilir.
Sağlık ekibi, tedavi sırasında mümkün olduğunca sağlıklı hücreleri korumaya çalışır, ancak yine de bazı sağlıklı hücreler zarar görebilir. Çoğu yan etki zamanla geçer veya tedavi edilebilir, ancak bazıları kalıcı olabilir.
Yaygın Yan Etkiler
Çocukluk çağı NHL’si için uygulanan radyasyon tedavisinin yaygın yan etkileri şunlar olabilir:
- Cilt sorunları
- Tükenmişlik
- Ağız ve boğaz ağrısı
- Tat değişiklikleri
- Yutma zorluğu
- Mide bulantısı ve kusma
- İshal
- Tükürük miktarında ve kıvamında değişiklikler
Geç Yan Etkiler
Radyasyon tedavisinin etkileri, tedavi tamamlandıktan sonra da devam edebilir. Bu geç yan etkiler çocuğun uzun vadeli sağlığını etkileyebilir ve izlem gerektirebilir.
Yan Etkilerin Yönetimi
Çocuğunuzda herhangi bir yan etki gelişirse veya radyasyon tedavisinin etkilerinden şüpheleniyorsanız, sağlık ekibine başvurmanız önemlidir. Yan etkiler erken bildirildiğinde, çocuğunuzun bu etkilerle başa çıkmasına yardımcı olabilecek yöntemler daha hızlı bir şekilde uygulanabilir.
Sonuç
Radyasyon tedavisi, çocukluk çağı non-Hodgkin lenfomasının tedavisinde bazen kullanılan ancak her durumda tercih edilmeyen bir seçenektir. Tedavi süreci ve yan etkiler konusunda sağlık ekibiniz ile yakın iletişimde olmanız, çocuğunuzun tedavi sürecini daha sağlıklı bir şekilde yönetmenize yardımcı olacaktır.