Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürmek için kullanılan antikanser (sitotoksik) ilaçları içerir ve orofaringeal kanser tedavisinde sıklıkla kullanılır. Kemoterapi tedavisi, kanser hücrelerine ulaşarak onları yok etmeyi hedefler. Sağlık ekibiniz, kemoterapi ilaçlarını, dozlarını ve tedavi programını kişisel ihtiyaçlarınıza göre planlar ve gerekirse başka tedavi yöntemleri de uygulanabilir.
Kemoterapinin Kullanım Amaçları
Kemoterapi, orofaringeal kanserin tedavisinde farklı amaçlarla kullanılabilir. Kemoterapi şu durumlarda önerilebilir:
Ana Tedavi Olarak
Bazı kanser türlerinin ana tedavisi olarak kemoterapi kullanılabilir.
Cerrahi Müdahale Öncesi (Neoadjuvan Kemoterapi)
Ameliyat öncesinde tümörü küçültmek amacıyla kemoterapi uygulanabilir.
Ameliyat Sonrası (Adjuvan Kemoterapi)
Ameliyat sonrası geride kalan kanser hücrelerini yok etmek ve kanserin tekrarlama riskini azaltmak için kemoterapi kullanılabilir.
İleri Evre Kanserin Tedavisi
Kanser çok büyükse veya çıkarılamayacak kadar yayılmışsa, kemoterapi tedavi seçeneği olarak kullanılabilir.
Palyatif Kemoterapi
Kanserin ağrısını hafifletmek veya semptomlarını kontrol altına almak amacıyla palyatif kemoterapi uygulanabilir.
Kemoterapi genellikle sistemik bir tedavi olarak uygulanır. Bu, ilaçların kan dolaşımı yoluyla vücuttaki kanser hücrelerine ulaşmasını ve özellikle orofarenksteki birincil tümörden kopmuş olan kanser hücrelerini yok etmesini sağlar.
Orofaringeal Kanserde Kullanılan Kemoterapi İlaçları
Orofaringeal kanserin tedavisinde tek başına veya birden fazla ilacın kombinasyonu kullanılabilir. Orofaringeal kanser tedavisinde en sık kullanılan kemoterapi ilaçları şunlardır:
- Sisplatin
- Karboplatin
- Florourasil (5-florourasil veya 5-FU)
- Metotreksat
- Paklitaksel
- Docetaksel
- Bleomisin
- Ifosfamid (Ifex)
Bazı durumlarda, hedefli tedavi ilacı olan setuksimab (Erbitux) da kemoterapi ile birlikte kullanılabilir.
Sisplatin ve florourasil, orofaringeal kanseri tedavi etmek için en yaygın kullanılan kemoterapi ilaç kombinasyonudur. Ayrıca, kemoradyoterapi sürecinde Sisplatin, radyoterapi ile birlikte uygulanabilir.
Kemoterapinin Yan Etkileri
Orofaringeal kanser tedavisinde kemoterapi uygulanırken bazı yan etkiler görülebilir. Ancak her birey farklı deneyimler yaşar; bazı hastalar çok sayıda yan etki ile karşılaşabilirken, diğerleri daha az yan etki yaşayabilir. Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürürken sağlıklı hücrelere de zarar verebilir, bu da yan etkilere yol açabilir.
Yan etkiler, tedavi sırasında, hemen sonrasında veya birkaç gün ya da hafta sonra ortaya çıkabilir. Bazen geç yan etkiler, tedaviden aylar veya yıllar sonra da gelişebilir. Çoğu yan etki kendiliğinden geçer veya tedaviyle kontrol altına alınabilir. Ancak bazı yan etkiler kalıcı olabilir veya uzun süre devam edebilir.
Kemoterapinin yan etkileri, kullanılan ilaçların türüne, doza, tedavi yöntemlerine (örneğin, kemoradyoterapi) ve genel sağlığınıza bağlı olarak değişebilir. Kemoradyoterapi, kemoterapinin tek başına uygulanmasından daha fazla yan etkiye yol açabilir.
Kemoterapinin Yaygın Yan Etkileri
Orofaringeal kanser tedavisinde kemoterapi ilaçları genellikle şu yan etkilere yol açabilir:
- Mide bulantısı ve kusma
- Ağız ve boğazda ağrı
- İştahsızlık
- İshal
- Düşük kan hücresi sayısı
- Saç dökülmesi
- Tükenmişlik
- Periferik sinir hasarı (periferik nöropati)
Bu yan etkilerle karşılaşırsanız veya kemoterapiden kaynaklandığını düşündüğünüz başka belirtiler yaşarsanız, bunları sağlık ekibinize bildirmeniz önemlidir. Erken müdahale, yan etkilerle daha etkili bir şekilde başa çıkılmasına yardımcı olabilir.