Orofarenks kanseri teşhisi, semptomların başlangıcından itibaren doktorun uygulayacağı çeşitli testlerle yapılır. Tanı süreci bazen uzun ve karmaşık olabilir, ancak farklı testler ve muayenelerle doğru bir sonuca ulaşılır. Orofarenks kanseri teşhisi koyulmadan önce, diğer sağlık sorunları da göz önünde bulundurulmalıdır.
Sağlık Geçmişi ve Fiziksel Muayene
Orofarenks kanseri teşhisinde ilk adım, doktorun sağlık geçmişinizi incelemesi ve fiziksel muayene yapmasıdır. Bu süreçte doktorunuz size şu konuları sorabilir:
- Tütün kullanımı
- Alkol kullanımı
- İnsan papilloma virüsü (HPV) enfeksiyonu geçmişi
Ayrıca, doktorunuz aile geçmişiniz hakkında da bilgi alabilir, özellikle:
- Baş ve boyun kanserleri
- Diğer kanserler
Fiziksel muayene sırasında doktorunuz şunları kontrol edebilir:
- Boyunda yumru veya şişlik
- Ağız içi, yanaklar ve dudaklar
- Ağız tabanı ve dilin tabanı
- Ağız çatısı, boğazın arkası ve burun boşluğu
- Kulaklar ve işitme
- Çene hareketliliği
HPV DNA Testi
İnsan papilloma virüsü (HPV) DNA testi, orofarenks kanseri ile ilişkili yüksek riskli HPV tiplerinin DNA’sını araştırmak için yapılan bir laboratuvar testidir. Bu test, biyopsi sırasında alınan hücre örnekleriyle yapılabilir.
Kan Testleri
Kan testleri, genel sağlığınızı değerlendirmek için yapılabilir. Bu testler, yetersiz beslenme, düşük kan hücresi sayısı ve organ fonksiyonlarını değerlendirmek amacıyla kullanılır.
Endoskopi
Endoskopi, orofarenks kanserinin teşhisinde ve evrelemesinde önemli bir testtir. Endoskopi, doktorun esnek bir tüp aracılığıyla vücudun içini görmesini sağlar. Bu işlemle:
- Boğaz içi incelenebilir
- Doku örnekleri toplanabilir
- Kanserin ne kadar yayıldığı belirlenebilir
Farklı endoskopi türleri şunlardır:
Nazofaringoskopi
Bu test, orofarenks ve gırtlağı incelemek için kullanılır. Genellikle kulak burun boğaz (KBB) uzmanı tarafından yapılır.
Panendoskopi
Panendoskopi, boğazdaki tüm yapılara bakmak için kullanılır. Laringoskopi, özofagoskopi ve bronkoskopi gibi çeşitli teknikleri birleştirir. Bu işlem genellikle genel anestezi altında yapılır.
Biyopsi
Biyopsi, kanser hücrelerini incelemek için vücuttan doku veya hücre örnekleri almayı içerir. Biyopsi türleri şunlardır:
- Endoskopik biyopsi: Endoskop aracılığıyla anormal alanlardan doku örnekleri alınır.
- Punch biyopsi: Anormal bölgeden doku örneği almak için kullanılan bir yöntemdir.
- İnsizyonel biyopsi: Anormal dokudan küçük bir örnek almak için yapılan kesi.
- Eksizyonel biyopsi: Anormal alanın tamamının çıkarıldığı biyopsi türüdür.
- İnce iğne aspirasyonu (FNA): Boyundaki lenf düğümlerinden hücre örnekleri almak için ince bir iğne kullanılır.
Ultrason
Ultrason, vücut içindeki bazı bölgelerin görüntülerini oluşturmak için yüksek frekanslı ses dalgaları kullanır. Bu test, kanserin boyundaki lenf düğümlerine yayılıp yayılmadığını kontrol etmek ve ince iğne aspirasyonu sırasında iğneyi yönlendirmek için kullanılır.
Röntgen
Röntgen, orofarenkste bir tümör olup olmadığını görmek için kullanılır. Ayrıca, kanserin akciğerlere veya göğüsteki lenf düğümlerine yayılıp yayılmadığını tespit etmek amacıyla göğüs röntgeni yapılabilir.
Üst Gastrointestinal (GI) Serisi
Üst GI serisi, baryumlu yutma testidir ve genellikle yutma güçlüğü çeken hastalarda yapılır. Bu test, yemek borusu ve boğazdaki herhangi bir anormalliği gösterebilir.
BT Taraması
Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması, organlar, dokular ve kemikler hakkında ayrıntılı görüntüler sağlar. BT taraması, kanserin boyutunu ve yerini tespit etmek, kanserin çevre dokulara yayılıp yayılmadığını öğrenmek ve tümörün cerrahi olarak çıkarılıp çıkarılamayacağını belirlemek için kullanılır.
MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme)
Manyetik rezonans görüntüleme (MRI), yumuşak dokuları incelemek için kullanılır. Bu test, baş ve boyundaki kanserin boyutunu belirlemek ve kanserin kötü huylu olup olmadığını öğrenmek için kullanılır.
PET Taraması
Pozitron emisyon tomografisi (PET) taraması, vücut dokularının metabolik aktivitelerini araştıran bir testtir. Kanserin boyundaki lenf düğümlerine veya uzak bölgelere yayılıp yayılmadığını görmek için PET taraması yapılabilir.
PET-CT Taraması
PET-CT taraması, hem BT hem de PET taramasını birleştirir ve tümörün boyutu, yeri ve yayılma durumunu daha ayrıntılı bir şekilde görmenizi sağlar. Bu test, tümörün vücuttaki yayılımını daha net bir şekilde belirlemeye yardımcı olur.
Bu testler, orofarenks kanserinin doğru bir şekilde teşhis edilmesini sağlar ve tedavi sürecinin planlanmasında önemli bir rol oynar.